Geopolitiek in perspectief

Open brief aan mevrouw Peetoom, voorzitter CDA,

2012-02-09T07:42:00.000+01:00

over de blinde Nederlandse steun voor het lang niet zo heilige land Israel.

A Palestinian boy and Israeli soldier in front of the Israeli West Bank Barrier.
Picture taken by Justin McIntosh, August 2004.
Wikimedia Commons

Geachte mevrouw Peetoom,

Proficiat met “Agenda 2025,” [1] de nieuwe politieke koers van de Nederlandse Christendemocraten, waaruit ik onder andere leer dat in de visie van het CDA Nederland moet bijdragen aan internationaal recht en vrede, en uw partij het motto “van vrijblijvend naar betrokken” gaat hanteren. Met deze open brief nodig ik u uit om dit principe hard te maken in het Nederlandse buitenlands beleid, specifiek in het Israel-Palestina conflict en rond de houding van Israel in het Midden-Oosten. Nederland is het enige land in Europa dat Israel door dik en dun steunt. Sterker nog, “Nederland wil verder investeren in de band met de staat Israël,” zo staat in het regeerakkoord. Na zijn recente bezoek aan Nederland vertrok de Israëlische premier Netanyahu dan ook met de toezegging van uw partijgenoot Maxime Verhagen dat er dit jaar een Nederlandse economische missie naar Israel vertrekt. Israel biedt het Nederlandse bedrijfsleven tal van kansen, met name op het gebied van energie, water en voedsel, zo klonk het uit zijn ministerie. Het is schrijnend om vast te stellen dat dit nu juist sectoren zijn waarin Israel via zijn nederzettingenbeleid de Palestijnen de nek omdraait.

Al tientallen jaren zijn nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem een van de belangrijkste Israëlische wapenfeiten. Per mei 2010 spreken we volgens een recent rapport [2] van de mensenrechtenorganisatie B’Tselem over meer dan een half miljoen Israëlische kolonisten in ruim 200 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, die 42,8% van dat bezet gebied beslaan. Het nederzettingenbeleid komt neer op sluipende annexatie van Palestijns gebied. De bouw is strijdig met het internationaal (humanitair) recht en leidt voortdurend tot schendingen van de mensenrechten van de Palestijnen, waaronder het recht op eigendom, op gelijkheid, op een adequate levensstandaard, op vrijheid van beweging, en op zelfbeschikking. Bovendien leggen de facts on the ground, de omvangrijke wijzigingen in de ruimtelijke ordening op de Westelijke Jordaanoever, een bom onder elke onderhandeling tussen Israëli’s en Palestijnen.

Mevrouw Peetoom, uw partij kan alsnog voorwaarden stellen aan de door uw partijgenoot toegezegde missie. Zoals uw “Agenda 2025” zegt: “De grote maatschappelijke vraagstukken vragen om een sterk en moedig leiderschap binnen een andere bestuurscultuur.” Uw partij kan bovendien tal van andere initiatieven nemen om de rechten van de Palestijnen te ondersteunen. “Agenda 2025” zegt: “Een herkenbare politieke partij heeft het vermogen zich kwaad te maken, verontwaardigd te zijn over maatschappelijke misstanden.” Het Israel-Palestina conflict is een onderwerp dat toch bij uitstek valt onder die definitie. “Agenda 2025” wijst op het bestaan van “intergouvernementele organisaties”, maar ook u weet dat Israel - dat als land kon ontstaan dankzij zo’n “intergouvernementele organisatie” - elke voor haar negatieve (bindende) resolutie van de Veiligheidsraad naast zich neerlegt, nog afgezien van de talloze resoluties die door bondgenoot de Verenigde Staten door een veto worden getroffen.

Mevrouw Peetoom, vanuit “het radicale midden” kan uw partij aandringen op een drastische beleidsombuiging van de regering van een land dat voortdurend voor Israel op de bres staat. Hoezeer Nederland in de ban is van Israel komt wel heel sterk naar voren in het interview op 19 januari van Mariëlle Tweebeeke op Nieuwsuur met premier Netanyahu. Toen die ijskoud beweerde dat de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever maar 1½ % van dat gebied vertegenwoordigen was mevrouw Tweebeeke niet in staat met “hebben de Palestijnen dan vrijheid van handelen op 98½ % van de Westoever?” te repliceren. Mevrouw Tweebeeke slikte ook probleemloos Netanhayu’s opmerking dat de Palestijnen met hun eis van een bouwstop voorwaarden vooraf stellen voor vredesonderhandelingen. Zij had natuurlijk de vraag moeten stellen: “Maar uw regering stelt toch evenzeer eisen vooraf door te eisen door te mogen gaan met de onder internationaal recht illegale bouw van nederzettingen in bezet gebied?”

Datzelfde Israel dreigt ook - in strijd met het internationaal recht - op korte termijn Iran aan te vallen, wat rampzalige gevolgen zal hebben voor de bevolking van Iran en het Midden-Oosten, en uiteindelijk ook voor de gehele wereld. Israel probeert zo’n aanval te billijken vanuit de valse voorstelling dat Iran kernwapens zou ontwikkelen. Stelt u zich eens voor: Israel, dat geen ondertekenaar is van het nucleair non-proliferatieverdrag en illegaal beschikt over een voorraad van honderden kernwapens, verklaart dat het gerechtigd is het kernprogramma te vernietigen van Iran, een land dat het verdrag heeft ondertekend, volhoudt dat het programma bestemd is voor vreedzame doeleinden en daarom gerechtvaardigd onder het internationaal recht. Voor alle duidelijkheid, het Internationaal Atoomagentschap heeft geen enkel bewijs gevonden voor een militaire component van het Iraanse kernprogramma. Een casus belli wegens Iraanse kernwapens is even ongeloofwaardig als de Iraakse massavernietigingswapens of de kruistocht tegen Al Qaeda die de VS en zijn bondgenoten aanvoerden om Irak en Afghanistan aan te vallen, of het voorwendsel “burgers te beschermen” rond de koloniale oorlog om regimewissel in Libië. [3]

Mevrouw Peetoom, met de oorlogsdreiging probeert Israël zijn militaire dominantie in het Midden-Oosten te vrijwaren en de VS om een monopolie op de olievoorraden in de wereld uit te bouwen. Dat monopolie moet de economische en geopolitieke positie van haar belangrijkste rivalen verzwakken. China staat daarbij centraal en lijkt steeds meer het doelwit van toekomstige militaire agressie te worden. De berichtgeving in de (internationale) media probeert in alle toonaarden de publieke opinie voor te bereiden op een oorlog met Iran die honderdduizenden levens kan kosten in een land van 74 miljoen mensen. Iran zal zo’n aanval zeker vergelden met aanvallen op Israel en Amerikaanse doelen in binnen- en buitenland. Bovendien kan het conflict uitwaaieren naar Syrië, Libanon, Egypte en de Golfstaten, en mogelijk Rusland en China. Een horrorscenario.

Mevrouw Peetoom, veel mensen denken dat het Westen moet kiezen tussen Iran kernwapens laten ontwikkelen of het land aanvallen voor het beschikt over atoombommen. Maar er is een derde optie: een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten. Onderzoek leert dat 64% van de Israëlische Joden daar voorstander van is, zelfs als de Israëlische kernwapens dan moeten verdwijnen. Zo’n kernwapenvrije zone kan Iran moeilijk weigeren. Tijdens de Non-Proliferation Treaty (NPT) toetsingsconferentie van mei 2010 nam Egypte al een initiatief in die richting. [4] Intussen heeft de VS schoorvoetend het groene licht gegeven voor een NPT-conferentie over dit onderwerp, die later dit jaar in Finland wordt georganiseerd. Ook Nederland had aangegeven zo’n conferentie te willen beleggen, maar VN secretaris-generaal Ban Ki-moon lijkt zich te hebben laten leiden door de goede staat van dienst van Finland als bemiddelaar en vredestichter, en koos voor Finland [5] in plaats van Nederland, dat in de wereld toch als vurig pleitbezorger van Israel bekend staat en dus niet onpartijdig.

Mevrouw Peetoom, mag ik u uitnodigen beide zaken hoog op de politieke agenda te plaatsen: het lot van de Palestijnen, en steun voor een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten?

Paul Lookman
Geopolitiek in perspectief

[1] “Het CDA Strategisch Beraad 2012 presenteert: Kiezen en Verbinden; politieke visie vanuit het radical midden”
[2] B’Tselem: “By Hook and by Crook” - July 2010
[3] Barry Grey: “The New York Times and the drive to war against Iran”
[4] Geopolitiek in perspectief: “De hypocrisie van het enige land dat ooit kernwapens heeft gebruikt”
[5] HELSINGIN SANOMAT: “Finland designated to host international conference in 2012 on nuclear weapons-free Middle East”

League of Arab States Observer Mission to Syria

2012-02-05T17:27:00.005+01:00

Report of the Head of the League of Arab States Observer Mission to Syria for the period from 24 December 2011 to 18 January 2012

Chapter X: Evaluation

70. The purpose of the Protocol is to protect Syrian citizens through the commitment of the Syrian Government to stop acts of violence, release detainees and withdraw all military presence from cities and residential neighbourhoods. This phase must lead to dialogue among the Syrian sides and the launching of a parallel political process. Otherwise, the duration of this Mission will be extended without achieving the desired results on the ground.

71. The Mission determined that there is an armed entity that is not mentioned in the protocol. This development on the ground can undoubtedly be attributed to the excessive use of force by Syrian Government forces in response to protests that occurred before the deployment of the Mission demanding the fall of the regime. In some zones, this armed entity reacted by attacking Syrian security forces and citizens, causing the Government to respond with further violence. In the end, innocent citizens pay the price for those actions with life and limb.

72. The Mission noted that the opposition had welcomed it and its members since their deployment to Syria. The citizens were reassured by the Mission’s presence and came forward to present their demands, although the opposition had previously been afraid to do so publicly owing to their fear of being arrested once again, as they had been prior to the Mission’s arrival in Syria. However, this was not case in the period that followed the last Ministerial Committee statement, although the situation is gradually improving.

73. The Mission noted that the Government strived to help it succeed in its task and remove any barriers that might stand in its way. The Government also facilitated meetings with all parties. No restrictions were placed on the movement of the Mission and its ability to interview Syrian citizens, both those who opposed the Government and those loyal to it.

74. In some cities, the Mission sensed the extreme tension, oppression and injustice from which the Syrian people are suffering. However, the citizens believe the crisis should be resolved peacefully through Arab mediation alone, without international intervention. Doing so would allow them to live in peace and complete the reform process and bring about the change they desire. The Mission was informed by the opposition, particularly in Dar‘a, Homs, Hama and Idlib, that some of its members had taken up arms in response to the suffering of the Syrian people as a result of the regime’s oppression and tyranny; corruption, which affects all sectors of society; the use of torture by the security agencies; and human rights violations.

75. Recently, there have been incidents that could widen the gap and increase bitterness between the parties. These incidents can have grave consequences and lead to the loss of life and property. Such incidents include the bombing of buildings, trains carrying fuel, vehicles carrying diesel oil and explosions targeting the police, members of the media and fuel pipelines. Some of those attacks have been carried out by the Free Syrian Army and some by other armed opposition groups.

76. The Mission has adhered scrupulously to its mandate, as set out in the Protocol. It has observed daily realities on the ground with complete neutrality and independence, thereby ensuring transparency and integrity in its monitoring of the situation, despite the difficulties the Mission encountered and the inappropriate actions of some individuals.

77. Under the Protocol, the Mission’s mandate is one month. This does not allow adequate time for administrative preparations, let alone for the Mission to carry out its task. To date, the Mission has actually operated for 23 days. This amount of time is definitely not sufficient, particularly in view of the number of items the Mission must investigate. The Mission needs to remain on the ground for a longer period of time, which would allow it to experience citizens’ daily living conditions and monitor all events. It should be noted that similar previous operations lasted for several months or, in some cases, several years.

78. Arab and foreign audiences of certain media organizations have questioned the Mission’s credibility because those organizations use the media to distort the facts. It will be difficult to overcome this problem unless there is political and media support for the Mission and its mandate. It is only natural that some negative incidents should occur as it conducts its activities because such incidents occur as a matter of course in similar missions.

79. The Mission arrived in Syria after the imposition of sanctions aimed at compelling to implement what was agreed to in the Protocol. Despite that, the Mission was welcomed by the opposition, loyalists and the Government. Nonetheless, questions remains as to how the Mission should fulfil its mandate. It should be noted that the mandate established for the Mission in the Protocol was changed in response to developments on the ground and the reactions thereto. Some of those were violent reactions by entities that were not mentioned in the Protocol. All of these developments necessitated an expansion of and a change in the Mission’s mandate. The most important point in this regard is the commitment of all sides to cease all acts of violence, thereby allowing the Mission to complete its tasks and, ultimately, lay the groundwork for the political process.

80. Should there be agreement to extend its mandate, then the Mission must be provided with communications equipment, means of transportation and all the equipment it requires to carry out its mandate on the ground.

81. On the other hand, ending the Mission’s work after such a short period will reverse any progress, even if partial, that has thus far been made. This could perhaps lead to chaos on the ground because all the parties involved in the crisis thus remain unprepared for the political process required to resolve the Syrian crisis.

82. Since its establishment, attitudes towards the Mission have been characterized by insincerity or, more broadly speaking, a lack of seriousness. Before it began carrying out its mandate and even before its members had arrived, the Mission was the target of a vicious campaign directed against the League of Arab States and the Head of the Mission, a campaign that increased in intensity after the observers’ deployment. The Mission still lack the political and media support it needs in order to fulfil its mandate. Should its mandate be extended, the goals set out in the Protocol will not be achieved unless such support is provided and the Mission receives the backing it needs to ensure the success of the Arab solution.

(signed) Muhammad Ahmad Mustafa Al-Dabi
Head of the Mission

This report, censored by the Arab League, was obtained and made public by Inner City Press; it is reproduced here for non-profit educational purposes. See, also, Sharmine Narwani, "Foolishly Ignoring the Arab League Report on Syria" (Mideast Shuffle, 3 February 2012).

See also (quote from) “Exposed: The Arab agenda in Syria” by Pepe Escobar, Feb 4, 2012 in left column on Geopolitiek in perspectief.

The Iran complex: why history matters

2012-01-31T08:20:00.004+01:00

by Paul Rogers

Pro Mossadeq demonstration

Photo provided by Nasser-sadeghi on WikiMedia Commons

A sense of enduring history and more recent experience of bitter conflict inform Iran's nuclear stance. To understand this could be a way to avoid war.

The United States navy currently has two aircraft-carrier battle-groups on station in the Persian Gulf and the Arabian Sea, led by the USS Abraham Lincoln and the USS Carl Vinson. Both deployments are said by official sources to be "routine", and it is true that there are often two battle-groups in the region during a changeover. In the present circumstances, however, both have just joined the fleet and are likely to be on station for several months (see “The thirty-year war: past, present, future”, 20 January 2012).

The group led by the Abraham Lincoln has transited the Strait of Hormuz into the Persian Gulf without incident. There is concern that impending Iranian Revolutionary Guard Corps (IRGC) naval exercises could add to tensions. At present, though, the American deployments look for the moment to be more a case of preparing for uncertainties in the wake of possible Israeli action rather than setting the scene for direct US action against Iran.

This assessment is supported by the visit to Israel of the new chair of the US chiefs of staff, General Martin Dempsey. At a press conference there, he argued for greater engagement between Israel and Iran, not least on regional issues (“U.S.Military Chief in Israel Amid Iran Tensions”, Defense News/AFP, 20 January 2012).

These developments notwithstanding, many in Israel do want military action against Iranian nuclear sites; and many American neo-conservatives and others on the political right scorn Barack Obama as a weak and flawed president unable to deal with Iran or its growing influence in Baghdad.

For many in Israel and for hawks in Washington, a nuclear-armed Iran would be an existential threat. Their approach, however, tends to ignore or dismiss attitudes within Iran - including those that inform the nuclear ambitions not just among senior regime figures but more broadly across Iranian society. It may be helpful to look at this angle more broadly, not least in terms of what compromises might be possible to avoid a dangerous war.

The traces of history

An appropriate starting-point is Iran's sense of history and place in the world. The former includes a continuous Persian statehood spanning many dynasties, including the Parthian and Sassanid, across four millennia. A key component of this awareness is Persia's cultural independence when the country was controlled by the Mongols and its ability to avoid falling under the sway of the neighbouring Ottomans.

The latter includes a conviction that for several thousand years, Iran - with the Indus valley and Mongol empires to the east and Babylon, Greece, Rome and Egypt to the west - has been at the world's civilisational centre. Even today this is a country of nearly 80 million people in a region of great geopolitical significance whose desire for modernity on its own terms is admixed with the singular religious dimension of Shi’a Islam.

Iran's experience since the late 19th century is to a great degree seen in tension with this earlier history. The country was never directly colonised by the Europeans, and its modernising path was launched from within by the constitutional revolution of 1905-07. But the sustained tussle between the British and the Russians in the imperial era, lasting into the second world war and beyond, has left a lasting impression of the dangers of external interference and threats to national integrity.

The monarchical regime of Reza Shah Pahlavi installed in 1925 (and passed to his son in 1941) was by the early 1950s increasingly viewed as a creature of the British and Americans, whose role in Iran was understood as motivated by the desire to control the country's oil resources. The ousting of the nationalistic prime minister Mohammad Mossadegh in 1953 with the aid of MI6 and the CIA, and the Shah's authoritarian rule and pro-western stance in the following years, implanted this impression further in the minds of millions of Iranians. Such sentiments helped to fuel the revolution of 1978-79.

A consequence of this history is that in Iranian political culture there is a distinct combination of self-confidence and insecurity. If the former is rooted in that long history, the latter is a response to this recent experience. The challenge represented by this complex psychology is nowhere more acutely present than in the nuclear issue. In particular, for very many Iranians (far beyond regime insiders) the country's civil- nuclear power programme has become a key symbol of modernity which and one that will not lightly be discarded - even in a post-Fukishima environment where nuclear power is in retreat.

Many uncertainties surround Iran's nuclear-weapons ambitions, including whether the aim is eventually to actually have a deterrent or else maintain a "virtual" capability. Iran's sense of insecurity may mean both that the latter is non-negotiable (at least for now) but that former is - given the financial costs and the technical difficulties - a "development too far". This itself could allow some room for compromise.

Beyond this general context lies an important specific factor relating to the Iranian Revolutionary Guard Corps. This force was at the forefront of defending the revolution against Saddam Hussein’s Iraqi invasion in 1980, the spark of an eight-year war that cost the lives of over half a million Iranians, mostly young men, in one of the most brutal static wars since the western front in 1914-18.

Since the early 1990s, the IRGC has been transformed - and as its economic activities have increased, its status as the guardian of the revolution has declined. Many in Iran see it as both powerful yet also as having "gone soft"; and some in the upper echelons of the Revolutionary Guard see a violent confrontation, especially with Israel, as a way of restoring a sense of purpose and not a little prestige.

The cost of distrust

Two related elements must here be taken into account. The first is that many of the most senior leaders in the modern-day Revolutionary Guard were in the 1980s young soldiers and paramilitaries, and retain vivid memories of the Iran-Iraq war (much as the American military leadership practising "shock and awe" in the early 1990s against Iraq had experienced the trauma of Vietnam). The second, particularly relevant in current circumstances, is how the Iran-Iraq war ended in early 1988.

By that time the Iranians, after eight years of bitter conflict, were slowly gaining the ascendancy. But the more they did, the more the United States came down on the side of the Iraqis. This tilt reached an extraordinary peak in March-April 1988, and was exemplified in two incidents. The first was the Saddam regime's chemical-weapon assault on the Kurdish town of Halabja on 16 March which killed more than 3,000 people, an event which received less attention than it deserved and was surrounded by unjustified rumour as to its source - in great part because the Reagan administration's hostility to Iran and indulgence of Iraq at the time shaped its response.

The second came at the end of a protracted "tanker war" involving both Iraq and Iran, when in April the US navy engaged in a series of actions against its small Iranian counterpart. Operation Praying Mantis involved the destruction of the Iranian frigate Sahand (and severe damage to a second, Sabalan), the pulverising of three armed speedboats, and the disabling of two oil platforms; the whole operation greatly weakened the Iranian navy.

The US navy could cite Iranian "provocations" - but in Iranian eyes the attacks were a clear demonstration of Washington "taking sides" with Iraq in order to prevent an Iran-Iraq ceasefire that might otherwise be reached on Iranian terms. In any event, the ceasefire that resulted involved Iran - which had been invaded in 1980 - making painful compromises. The wounds were intensified by the USS Vincennes's shooting down in mid-1988 of an Iranian airbus, in which all 290 civilian passengers and crew were killed.

Such events, albeit though more than two decades ago, remain prominent in Iran's political memory - especially among Revolutionary Guard forces in the current leadership. They reinforce an enduring distrust of the United States and specific antagonism towards the US navy.

In itself this distrust and the experiences it draws on do not make war inevitable or even more likely - and the very destruction of Iranian ships and facilities in 1988 is a stark reminder of the US's superior military forces in the region. Such influences, however, do underpin Iran's search for a nuclear-deterrent force and do erect real obstacles to the kind of trust-building that is essential to a peaceful compromise.

Paul Rogers is professor in the department of peace studies at Bradford University. His books include Why We’re Losing the War on Terror (Polity, 2007), and Losing Control: Global Security in the 21st Century (Pluto Press, 3rd edition, 2010). He is on twitter at: @ProfPRogers

This article first appeared on openDemocracy January 26, 2012

Chas Freeman: mondiale vooruitzichten voor 2012

2012-01-24T08:00:00.001+01:00

President Barack Obama and Chancellor Angela Merkel of Germany walk along the Colonnade of the White House, June 7, 2011.

(Official White House Photo by Pete Souza)

Onder de titel "Chas Freeman considers the global outlook for 2012” publiceerde Paul Woodward op 19 november een deel van de voordracht die de voormalige VS ambassadeur in Saudi Arabië 18 november hield in Macao (China) voor een groep investeerders. Het deel over Europa en de VS wordt hieronder integraal weergegeven.

Europe used to be boringly predictable, which was good for business. Now bits of it have reverted to being excitingly unreliable, which is bad. Repeated crises have addicted European leaders to summits, where they agree on partial solutions to problems and create new ones, then go home to think up still more ways to unnerve each other and investors. The year ahead seems certain to feature more summits and more Eurotorture of the world’s financial nervous system. The fiscal sobriety and punctiliousness of northern Europeans will not soon prevail over the bouzoukinomics and bunga bunga politics of Europe’s exuberantly irrational and overly indebted south.

More fundamentally, however, as a club of clubs, Europe has just shown itself to be much less than the sum of its far too many movable parts. In some of the clubs that make up Europe, members are seriously tired of each other as well as of the way responsibility is apportioned. The mismatch between the eurozone’s membership and that of the European Union, in particular, makes German creditworthiness, not the EU, central to the credibility of the euro. And there is an obvious contradiction between a bureaucratically administered supranational currency and the democratically exercised sovereign authority of Europe’s many nation-states.

As Greece has just demonstrated, the European project is seriously incomplete and vulnerable to disruption by reckless acts of political brinkmanship. In the absence of Europe-wide democracy, national democracy and multinational community-building no longer seem compatible. Decisions based on local interests, no matter how legitimately they are arrived at, can threaten both pan-European and global interests in market stability and economic revival. Sadly, in many ways, Europe remains more colloquium than commonwealth — more a confederation of small minds and big egos than a federal union of peoples. The incongruities and incompetencies of a still far-from-united Europe have become a problem not just for Europeans but for the world.

The destabilizing effects of financial uncertainty may now be Europe’s most notable export. But the United States seems determined to one-up the perversity of European indecisiveness. Europe has the will to act, but not the political machinery to act coherently. America has the mechanisms and the resources needed to make decisions and implement them. It lacks the wit, the will, and the spirit of political accommodation to do so. In effect, the United States now suffers from fiscal anorexia — economic self-starvation born of an obsession with curing the imagined obesity of government. But America’s civilian public sector is already too lean to sustain the nation’s socio-economic health and competitiveness. The United States is disinvesting in its human and physical infrastructure — consuming its sinews — at the very moment when it most needs to rebuild its strength. India may be the world’s largest functioning democracy but America is now seen everywhere as its largest dysfunctional one.

Ideological delusion, self-indulgence, arrogance, and unbridled greed got America - and the world economy - into their current mess. Devotion to fanciful concepts, despite their catastrophic results when actually applied, has undermined the credibility of the “full faith and credit” of the United States. Many Americans remain wedded to the bizarre notions that the redistributive functions of government are a net drag on the economy, that reducing government investment and outlays will somehow generate jobs, that financial engineering adds real value to the economy, and that unequal income distribution stimulates economic growth. In a less narcissistic political environment, people would laugh at the idea that cutting public spending — and thereby contracting the economy — could possibly create jobs and stimulate growth or that a “SuperCommittee” of the finest politicians that vested interests can keep in office could magically balance a budget that is 40 percent in the red solely by cutting non-defense expenditures, without raising revenues.

Samengevat ziet Freeman in 2012 meer Eurotops en meer foltering van het mondiale financiële stelsel. De soberheid van de Noord-Europeanen zal het snel halen op de kwistzucht van het zuiden. De EU is niet de som van de verschillende delen. De leden raken op elkaar uitgekeken en zijn de manier waarop verantwoordelijkheid wordt gedeeld moe. Door de tegenstellingen wordt de Duitse kredietwaardigheid de as waar de geloofwaardigheid van de Euro om draait. De supranationale munt spoort niet met de democratisch uitgeoefende soevereiniteit van de lidstaten. Griekenland bewijst dat het Europese project door roekeloos nationaal beleid kan worden ontwricht. Zonder Europese democratie is nationale democratie onverzoenbaar met Europese gemeenschapsvorming. Nationale belangen bedreigen Europese en mondiale stabiliteit en economisch opleving. Europa blijft een confederatie van kleine geesten en grote ego’s. De tegenstellingen binnen het bij lange na niet verenigd Europa worden een probleem voor Europa en voor de wereld.

Maar de VS steekt Europa op besluiteloosheid nog de loef af. Europa wil optreden maar mist de politieke instrumenten. In Amerika mankeert het aan politieke wil. De VS lijdt aan begrotingsanorexia. De publieke sector is niet topzwaar, maar te mager om het land socio-economisch en concurrentieel overeind te houden. Organisaties en infrastructuur worden afgebouwd op een moment waarop geïnvesteerd moet worden in veerkracht. De democratie disfunctioneert. Ideologische begoocheling, genotzucht, arrogantie en ongebreidelde hebzucht hebben een janboel gemaakt van Amerika en van de wereldeconomie. De o zo mooie maar vaak rampzalige denkbeelden hebben de geloofwaardigheid van de VS ondermijnd. In een minder narcistische politieke omgeving lacht men om de theorie dat een herverdelende overheid een rem zet op de economie, dat ontvetting van de overheid leidt tot nieuwe jobs, dat financiële technieken de economie ten goede komen, en dat inkomensongelijkheid economische groei stimuleert. Snijden in het overheidsbudget leidt tot een krimpende economie, niet tot meer jobs. Een begrotingstekort van 40% werkt men zonder belastingverhogingen niet weg enkel door te snijden in niet-militaire uitgaven.

Elders in zijn toespraak gaf Freeman een uiterst interessant exposé van zijn visie op de vooruitzichten voor het jaar 2012 voor de rest van de wereld.

De immer welbespraakte Freeman is op Geopolitiek in perspectief geen onbekende. Het artikel “Het vredesproces Israel-Palestina” van 23 september 2010 kondigt de bewerkte samenvatting aan van zijn speech “America’s Faltering Search for Peace in the Middle East: Openings for Others?” voor een groep stafleden van het Noorse ministerie van Buitenlandse Zaken en leden van het Noorse Instituut voor Internationale Aangelegenheden op 1 september 2010 in Oslo. Deze verscheen in drie delen op 24 , 25, en 26 september 2010. En op 20 april 2010 verscheen het artikel “God bless America”, dat een samenvatting geeft van Freeman’s vlammende toespraak “An Empire Decomposed: American Foreign Relations in the Early 21st Century” voor gepensioneerde medewerkers van Buitenlandse Zaken in Arlington op 24 maart 2010.

Hans Blix: Iran laat zich niet afdreigen

2012-01-17T08:30:00.001+01:00

In de periode 1981-1997 was de Zweedse diplomaat Hans Blix [1] directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA [2]. In die functie legde hij verschillende inspectiebezoeken af aan de Iraakse kernreactor in Osirak. Dat gebeurde voordat die werd vernietigd door de Israëlische luchtmacht, een aanval die werd opgevat als een schending van het Handvest van de VN en het internationaal recht, en als zodanig veroordeeld. In 2000, in de aanloop naar de Irak-oorlog van 2003, werd Blix door VN-secretaris-generaal Kofi Annan uit pensioen teruggeroepen om de leiding van het VN-inspectieteam in Irak op zich te nemen. Blix, wiens oordeelkundige en nuchtere stijl [3] medewerkers van de regering-Bush II - die zijn aanpak hekelden - in diskrediet bracht, verweet tijdens een interview op BBC-TV [4] de VS en Groot-Brittannië de dreiging van massavernietigingwapens (MVW) in Irak te hebben opgeklopt om argumenten te kunnen aanvoeren voor de oorlog van 2003 tegen Irak. Uiteindelijk werden daar geen MVW gevonden.

In de bovenstaande videoclip [5] van zijn interview met RT-journaliste [6] Sophie Shevardnadze [7] op 20 december 2011 zegt Blix dat men het recente IAEA-rapport over Iran’s nucleair programma goed moet lezen. Het vermeldt niet dat Teheran momenteel kernwapens ontwikkelt. Blix meent dat Iran hooguit de nodige voorbereidingen treft om zo nodig snel een kernwapen te kunnen produceren, maar daar nu niet aan begint. Iran staat niet bekend als een agressief land. De uitdagende uitspraken van Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad waren volgens Blix niet gericht aan het adres van Israel, maar aan dat van de Arabische bevolking, waarmee hij dacht de Arabische landen te kunnen destabiliseren. “Ik zie geen onmiddellijke dreiging van Iran, maar ik begrijp wel dat de Israëli’s nerveus zijn,” aldus Blix.

Blix bevestigt dat men de zoektocht van destijds naar massavernietigingswapens in Irak kan vergelijken met de huidige heisa rond het nucleaire programma van Iran. In het geval van Irak sprak men over wapens die in werkelijkheid niet bestonden. “Vandaag spreekt men over Iraanse voornemens [om de beschikking te krijgen over kernwapens] die al of niet bestaan,” zegt Blix.

Blix meent dat de dreigementen van haviken in Israel en de VS de Iraniërs niet van hun huidige koers kunnen afschrikken. Een aanval op Iran, met of zonder kernwapens, betekent oorlog in de wijde regio, aldus Blix, omdat Iran onmiddellijk zal terugslaan. Dat kan de VS bij zo’n oorlog betrekken. Voor Blix spelen de Israëlische en Amerikaanse haviken met vuur. Diplomatie is voor hem de aangewezen weg om ze te overtuigen. In de gesprekken met Iran neemt het Westen een veel te neerbuigende houding aan. Men moet met Iran onderhandelen als een gelijkwaardige gesprekspartner, aldus Blix. De Iraniërs zijn trotse mensen, zoals zoveel volken. Die benader je niet in oppermachtige, neokoloniale stijl. Die moet je op geloofwaardige wijze ervan overtuigen dat ze geen kernwapens of uraniumverrijkinginstallaties nodig hebben.

Tenslotte wijst Blix erop dat de plannen voor een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten die volgend jaar in Helsinki zullen worden aangekondigd enkel kans van slagen hebben indien zowel Iran als Israel bereid zijn toegevingen te doen. “Israel geeft niet toe dat het over kernwapens beschikt. Wat ze zeggen is dat ze niet als eerste kernwapens in het Midden-Oosten zullen introduceren,” aldus Blix, waaraan hij toevoegde dat het naar zijn mening in het belang van alle betrokkenen beter is dat Israel, noch Iran over kernwapens zouden beschikken, of over een daaraan gelieerde industrie.

De internationale conferentie in Helsinki, die volgend jaar door de Finse regering zal worden georganiseerd, lijkt echter een papieren tijger te worden. [8] Over het vraagstuk van de verspreiding van kernwapens in de wereld is in 1970 het non-proliferatie verdrag (NPT) aangenomen. Dat beoogt dat niet-nucleaire staten afzien van kernwapens en landen die ze al hebben geloofwaardige stappen zetten om ze te ontmantelen. De vorderingen worden regelmatig getoetst. Tijdens de toetsingsconferentie van 2010 kwam het voorstel van Egypte tot de instelling van een kernwapenvrije zone in het Midden Oosten aan de orde. Egypte stelde voor daartoe een regionale NPT-conferentie te beleggen waar Israel en Iran aan deelnemen, en vroeg de VS dat initiatief te steunen. Maar de ontmoedigende reactie van de dishonest broker de VS was: “De beste kans die we hebben om een zone vrij van massavernietigingswapens in het Midden Oosten te bereiken is een duurzaam en rechtvaardig vredesakkoord in het Midden Oosten”. [9] Zonder steun van de VS is ook dit nieuwe initiatief om de wereld wat veiliger te maken gedoemd te mislukken.

[1] Wikipedia: “Hans Blix”
[2] Wikipedia: “International Atomic Energy Agency”
[3] Warren Hoge: “Ex-U.N. Inspector Has Harsh Words for Bush”
[4] BBC News 8 februari 2004: “Blix doubts on Iraq intelligence”
[5] RT: “‘Iran cannot be scared out of having nukes’ - Ex-IAEA chief”
[6] Russisch Engelstalig satelliet-TV-kanaal, zie Wikipedia: “RT (TV network)”
[7] Wikipedia: “Sophie Shevardnadze”
[8] zie Baher Kamal: “Middle East Nuclear Free Bid Moves to Finland – Yet Another Lost Chance?”
[9] Geopolitiek in perspectief: “De hypocrisie van het enige land dat ooit kernwapens heeft gebruikt”

Tour d’horizon: An Iranian optic on the Middle East and its prospects

2012-01-08T07:52:00.000+01:00

by Seyed Mohammad Marandi

Almost a year ago, in a well-remembered Friday prayer sermon delivered on February 4, 2011, Ayatollah Khamenei spoke at length, in Arabic, about the uprisings in Tunisia and Egypt. At the time, the Egyptian people were on the streets attempting to topple the Western-backed dictator, Hosni Mubarak. In his sermon, after praising the Tunisian people, Ayatollah Khamenei spoke of how Mubarak had humiliated Egypt by becoming an American pawn and an ally of Israel. He also recalled the sharp pain that Egyptians felt when Mubarak helped implement the Western-imposed, inhuman siege of Gaza and when his regime worked in partnership with Israel and the United States during the 22-day onslaught against women, men, and children there in late 2008.

Ayatollah Khamenei went on to speak about the history and intellectual traditions that have given Egypt its unparalleled importance in the Arab world. In this context, he described the movement unfolding in Egypt as both Islamic and freedom-seeking, with its potential for significant impact on the Middle East. Noting that the uprisings in Tunisia and Egypt had parallels to Iran’s revolution more than three decades ago, he also underscored that the situations are not all identical; each is unique, in accordance with different geographical, historical, political, and cultural conditions. Claims that Iran is seeking to export its ideology or model of government to Egypt, he said, were dishonest attempts to keep the peoples of the region divided. He went on to warn that the United States has recognized it cannot keep its pawns in power, so it will attempt to “move its pawns around” to preserve its hegemony and should not be trusted. [1]

Sharp criticisms were leveled at Ayatollah Khamenei’s sermon in the West and by parts of the Arab media. Commentators attacked the idea that these movements constituted an “Islamic Awakening”, claiming they had nothing to do with religion. It was an “Arab Spring”, they intoned; the revolutionaries were looking to establish secular liberal democracies, not embrace "theocratic" rule. However, as time went by, it became clear that the Western political establishment, the Western media, and most Western “experts” - who had not anticipated the coming revolutions in the first place - were once again incapable of correctly understanding the situation in Egypt or correctly interpreting the broader region’s realities. Hence, their dismay with the results from the first round of the parliamentary elections in Egypt, in which the Muslim Brotherhood’s Freedom and Justice coalition and the Salafist Noor coalition together received over two thirds of the votes, despite the fact that voting mostly took place in areas not normally considered to be religious strongholds. [2] It is already apparent how the parliament that will emerge from these elections is likely to steer the process of drafting a new constitution for Egypt - if it is allowed to do so by the country’s U.S.-backed military.

The Western (or Western-affiliated) Middle East “experts”, who were previously so adamant that these revolutions were secular in nature, now wonder how to read unfolding events. Some are putting on a brave face, expressing hope that, after a few years, Islamic parties will fail and people will vote for Western-oriented liberal parties - as if people in the region do not remember who backed and continues to back Arab dictatorships. They do not seem to recognize that the social and economic crisis currently taking place throughout Europe and the United States has already raised serious questions about the nature and future of liberal capitalism, especially in the Middle East and other non-Western parts of the world.

Western elites’ difficulties in understanding the Middle East are exacerbated because their sources of information in the region are basically local secular elites - wealthy, Western-educated, and even Western-oriented Muslim intellectuals. Westerners collectively fail to recognize that such people are simply not representative of their societies. As in Iran, the large majority of Egyptians are religious. If past experience in Iran is something to go by, the Muslim Brotherhood will probably at some point split into two or more separate parties, which will then provide competing interpretations of how society should be run. Hence, religious parties will probably be the dominant forces in Egyptian politics for many years to come - not just for one or two electoral cycles.

Indeed, if the Muslim Brotherhood does not meet popular expectations in the coming months and years, it is the Salafists who are likely to capitalize on this to expand their own influence over Egypt, not Western-style, secular liberals. The Salafists’ strong electoral performance and substantial external funding positions them to declare, in the not-so-distant future, that it is time for “true Islam” to save the country. This is something that Western countries should be deeply concerned about, as the ideologies of these Salafist groups have a great deal in common with those of the Taliban and Al-Qaeda. Of course, Americans and Europeans cannot complain about the Salafists’ religious intolerance or their externally-backed rise to power, because they are heavily financed by the West’s closest regional allies. For reasons largely linked to self-preservation, Saudi Arabia and other Arab dictatorships in the Persian Gulf region are financing such extremist groups all over the Arab World and beyond. Over the past three decades [3] they have radically affected societies in significant parts of Pakistan and Afghanistan, creating a culture of intolerance and radically altering the local culture.

In sum - and notwithstanding the scorn directed at Ayatollah Khamenei’s observations a year ago - this is looking very much like the manifestation of an Islamic Awakening. Many factors such as injustice, social inequality, despotism, and western domination contributed to the recent events, but they do not at all contradict the idea of an awakening. For those who kept their eyes open, there were clear signs of this from the prevalence of Islamic slogans as well as the role of mosques and Friday prayers. Significantly, the term “Islamic Awakening” has been used by Ayatollah Khamenei in his public statements as leader nearly two hundred times over the past two decades. [3] He has repeatedly stated that Islamic movements are on the rise and that the region is heading for major changes that are, for the most part, in sharp conflict with Western interests.

Unlike in the West, the Iranian leadership, along with others in the region, has expected these events for many years and is thus much better prepared than Europe and the United States to deal with this reality. [4] The Islamic Republic is rapidly expanding relations with rising political entities throughout the region. It recently held the First International Islamic Awakening Conference, with over seven hundred participants from a host of key regional movements. In the Conference’s Inaugural speech, Ayatollah Khamenei told attendees what he believed to be the principles and slogans of the revolutions: independence, freedom, the demand for justice, opposing despotism and colonialism, the rejection of ethnic, racial, or religious discrimination, and the explicit rejection of Zionism. All of these, he said, are Islamic values, based on the Qur’an. [5]

In the eyes of many Iranians, these extraordinary changes in the Middle East and North Africa - alongside America’s forced withdrawal from Iraq, its inevitable defeat in Afghanistan, the sharp social and economic decline in the West, and the rise of new international players such as China, India, Brazil, Russia, and South Africa - will ultimately lead to a rapid decrease of American and European influence, regionally and globally.

From an Iranian perspective, this provides at least a partial explanation why the United States and the EU are now so explicit in their (so far unsuccessful) attempts to inflict severe pain on ordinary Iranians through “crippling” sanctions. [6] While, in the past, it was clear that the objective of sanctions was to make average Iranians suffer - as the Wikileaks cables confirm [7] - there was at least a hypocritical attempt to portray these actions as humane and directed at the government. Now, the incessant and shrill calls to assassinate and murder Iranian scientists, military officials, and politicians and to launch military strikes on the country reveals the existence of a disturbed mentality among many of the political elite in the West and in the United States in particular. The recent flurry of absurd accusations made against Iran by the US, such as the so-called plot against the Saudi Ambassador to Washington, [8] the rehashed IAEA report presented by a deeply biased director general, [9] cyber attacks, and the attempts to impose sanctions on the Iranian central bank which politicians like Ron Paul consider to be an act of war, [10] is also leading many in Iran to conclude that the United States is currently too irrational for any form of meaningful dialogue.

The Russian Foreign Ministry noted that the IAEA report “had a set goal to deliver a guilty verdict”, [11] despite the fact that, as Russia’s Deputy Foreign Minister elsewhere pointed out, there is absolutely no evidence whatsoever to show that Iran’s nuclear program is anything but peaceful. [12] That is why, contrary to the dominant narrative in the Western media, the majority of the “international community”, [13] such as the 120 Non-Aligned Movement states, have consistently backed the Islamic Republic’s position on its nuclear program. [14]

Iranians well remember the American government’s duplicity when President Lula attempted to find a diplomatic solution to the refueling of the Tehran Research Reactor. The reactor, which each year produces medical isotopes for hundreds of thousands of dying cancer patients, was running out of nuclear fuel. Western governments were preventing it from being refueled in order to put pressure on Iran, effectively playing with innocent lives. [15] In April 2010, Obama sent official letters to the Brazilian president and the Turkish Prime Minister stating the conditions that would have to be met for the United States to accept an agreement. When the conditions were met and Lula, Ahmadinejad, and Erdogan signed the Tehran Declaration, Obama shocked the three leaders by immediately rejecting it and pushing for a new UN Security Council resolution to increase sanctions against Iran. Not only did Obama lie to the Brazilian and Turkish leaders and publicly humiliate them, but it later became clear that his letters to them had been intentionally written to mislead both Brazil and Turkey. [16]

It did not take long for history to repeat itself. In July 2001 the Russians put forth a new “step by step” proposal to resolve the nuclear issue. Senior Russian officials informed their Iranians counterparts that the proposal has the support of the United States and subsequently, despite reservations, the Iranians agreed in principle with the plan. [17] It later became clear to the Iranians that the Americans had misled the Russians too and that they did not actually accept the Russian proposal. [18] American actions make it reasonable for Iranians to conclude that the actual US objective is for the nuclear issue not to be resolved and that the real problem for the United States is Iran’s opposition to and resistance against American hegemony. Contrary to claims made in the west, Obama has never seriously attempted to engage with the Iranians on the basis of mutual respect. [19]

The irony is not lost upon Iranians that they have had to experience four rounds of sanctions, even though they have never produced Weapons of Mass Destruction. Yet the countries that have actually pushed for the sanctions - meaning the United States, the United Kingdom, France, and Germany - actually helped provide Saddam Hussain with WMDs to use against Iranian civilians and combatants, as well as against the Iraqi people. In other words, these countries were deeply implicated in crimes against humanity; they compounded their complicity by preventing the UN Security Council from even declaring that Iraq had used such weapons, much less condemning it. Iran on the other hand, despite its capability, refused to produce or use such weapons. In fact, the Islamic Republic has, to this day, never produced chemical weapons, because it considers them inhumane. As war veterans and civilian casualties in Iran continue to die because of the WMDs provided to the former Iraqi regime by the West, it is an understatement to say that Iranians are angered by these governments’ continued attempt to strangle the Iranian economy.

More recently, the extraordinary capture of the unmanned American stealth plane by the Iranian armed forces, not only reveals the extent of Iranian military competence; it also exposes the extent of US hostility towards Iran as well as its sheer disregard of international law, including Afghan sovereignty. [20] What is the point of talking with the United States, Iranian’s ask themselves, when it carried out such provocative acts of hostility with such total unaccountability and impunity?

Many in Iran feel that, to a large extent, the Syrian public has also been made the target of sanctions and foreign intervention because of the West’s extraordinary hatred towards the Islamic Republic. In other words, Syrians must cease to earn a living, because their government, alongside Iran, stands in opposition to the Israeli regime’s apartheid policies. From almost the start of the troubles in Syria, Iranians were aware that external forces were involved, notwithstanding repeated denials by Arab regimes in the Persian Gulf, Turkey, and Western countries. As time passed, this has become even clearer, despite unending media propaganda [21] claiming that it is simply a struggle between unarmed street protestors and the Syrian army and intelligence services. [22] Indeed, the dictatorships of the Arab League are even having problems forcing their own monitors in Syria to tow the official line and now even a poll funded by Qatar, whose results have clearly been spun and completely ignored by the western media, reveals that the majority of Syrians actually support President Bashar Assad. [23]

There is no doubt that the foreign anti-Syrian alliance is, responsible for arming groups, for the devastating car and suicide bombings, and, thus, for the many deaths - including the large number of sectarian murders, largely ignored in the Western media - that have occurred as a result. When American officials and the western media speak of Syrian brutality and constantly repeat unsubstantiated casualty figures presented by western funded Syrian NGOs, [24] it would be good for them to recall how many tens, if not hundreds of thousands of innocent people in Iraq were killed during the insurgency against US occupation. The regular killing of civilians in Afghanistan and the regular drone attacks in Pakistan among other countries are, of course, ongoing tragedies.

Iran believed that the Syrian president should have been given a chance to carry out the reforms which were promised, but that from the start, Western governments and Arab dictatorships were adamant that reforms should not succeed under President Bashar Assad. Hence, they attempted to overrun the legitimate internal opposition with an external one that backs Western military intervention. [25] While the Islamic Republic was critical of the treatment of peaceful protestors with legitimate grievances by Syrian security forces, Iranians knew that, unlike other Arab regimes, President Assad had and continues to have significant popular support. His stance against the Israeli regime, his support for resistance groups, and the fact that unlike other Arab leaders he lives a relatively normal lifestyle, gives him much more street credibility than Saudi, Jordanian, Bahraini, Yemeni, or Egyptian rulers. [26] On multiple occasions in recent months, enormous crowds have taken to the streets in simultaneous pro-Assad demonstrations in major Syrian cities; in contrast, none of the Arab dictators - including his current antagonists - have ever been able to muster such public support for themselves. Indeed, Iran believes that this is the main reason why cruel sanctions have been imposed on Syria: they are meant to do nothing but hurt the general public and cause discontent among the population. President Assad’s foreign adversaries recognize that he has significant popular support; hence, the Syrian people must be punished until this support is diminished.

As in Gaza and Iran, the goal is to punish people for backing political forces critical of the West. In the 1980s the United States had success with such a policy, as they removed the Sandinistas from power in Nicaragua by making life unbearable for ordinary people through sanctions and a bloody insurgency. While Iranians recognize that international law has been unfairly constructed to favor western powers, the increasing Western, Turkish, Saudi, and Qatari disregard for Syrian sovereignty - and even for their own UN Security Council resolution on Libya - is creating a strong sense of lawlessness and chaos. Add to this, of course, the regular and arrogant violation of Iranian sovereignty through drones and “crippling” sanctions as well as active support for anti-Iranian terrorist organization.

In an extraordinary Wall Street Journal interview, the pro-Western Syrian National Council’s spokesman, Burhan Ghalioun, revealed clearly where things stand. He effectively said that if the Syrian state is overthrown, the new regime would relinquish the Resistance against Israel and would move politically towards the “principal Arab powers”, meaning the current Arab dictatorships. [27] Therefore, while there is no doubt that the Syrian government has major deficiencies and that excessive force has been used by army soldiers and security service members, leading to the deaths of innocent people, Iranians do not believe that the US, EU, Qatari and Saudi led attempts for regime change in Damascus are being carried out for the sake of freedom or democracy. If only for self-preservation, these absolute monarchies will, with the aid of their Western backers, try to deter any meaningful move towards democracy near their borders, at all costs. Hence, the continued US support for the Jordanian king, the Egyptian military, [28] the Yemeni regime, the Saudi occupation of Bahrain, and the Al-Khalifa dictatorship. [29] The United States has a policy of deterring democracy in the region, so why should anyone believe, they have a sincere interest in freedom for Syrians?

There is evidence indicating the United States has been viewing sectarianism as a potential tool for weakening its adversaries for quite some time now. [30] This fits well with the current situation in Syria. The fact that Turkey, which seems to be showing Neo-Ottoman tendencies, has allowed Abdulhakim Belhadj (who was close to both the al-Qaeda leadership and the Taleban) to meet with leaders of the so called “Free Syrian Army” in Istanbul and on the border with Turkey is mind boggling. [31] In addition, Salafi clerics close to the insurgency repeatedly incite religious, racial, and sectarian violence, such as the well-known Saudi cleric Saleh Al-Luhaidan, who said a third of the Syrian population should be killed so that the rest could live. [32] The foreign-backed extremists even murdered the son of the Syria’s Grand Sunni Mufti, [33] just as their allies killed many Sunni clerics and sheikhs in the Anbar province in Iraq.

Whether the Syrian regime survives in its current form, reforms itself, or falls is not really the central issue, though in Tehran it is widely believed that President Assad will survive this crisis and most probably remain in power. What is striking is how the Americans and Europeans simply do not learn from history. One would imagine that, after the September 11 attacks, they would have learned a thing or two about blowback. If extremist ideologies in Afghanistan and Pakistan, funded by the Saudis and other oil-rich Arab regimes, can create such immense difficulties for Western countries, imagine the problem when their sphere of influence reaches North Africa, India, Nigeria, Central Asia, and Turkey.

In any case, despite American attempts to preserve the old order, the region is rapidly changing. This has enormous implications for the Islamic Republic, the United States, and Israel. There is no doubt that future political orders in Egypt and Tunisia will, to say the least, be highly critical of Zionism. It is even possible to imagine the rise of radically different political orders in the future in countries like Jordan. Iran will no longer be an isolated voice in its opposition to Israeli apartheid. This alone will be a major breakthrough for the Islamic Republic, since it will significantly decrease Western pressure on the country. Ongoing events in Yemen also have the potential to help bring about major change in the Persian Gulf region, especially after the role that the United States, Saudi Arabia, Qatar, and others have played to preserve the current regime. In the midst of all this, oil-rich countries to the north of the Islamic Republic are also beginning to show signs of instability.

It is important to note that, contrary to Western propaganda, no Iranian leader has at any point advocated the dismantling of Israel through military annihilation. Despite the often willful distortion of the Iranian president’s words in the Western media, the Islamic Republic’s position has consistently been that Israel, like apartheid South Africa, is a colonial entity entitling a particular group of “chosen people” exceptional rights while denying those rights to the majority of the native population, thereby leaving the regime without any legitimacy. Iran’s stance against Israel is based on what it sees to be an important moral principle. [34] The Islamic Republic followed the same principle in its opposition to apartheid South Africa, at a time when Western countries backed the regime. From the Iranian perspective, the only way for the Palestinian issue to be resolved is for the Zionist ideology to be relinquished, so that Muslims, Christians, and Jews can live as equals in the land of Palestine. If the Palestinian people as a whole, including refugees, come to an agreement with Israel, the Islamic Republic would respect the Palestinian decision and refrain from interference. Nevertheless, on moral grounds it will not recognize the Israeli regime as legitimate. Of course, the extremist ideologies promoted by wealthy Arab dictatorships have a very different view of religious diversity and coexistence.

The claim that the Islamic Republic is somehow a military threat is not only dishonest, but the reverse of reality. The United States and Israel, along with other Western countries have repeatedly made military threats against the Iranian people, while the Iranians have never made threats of their own. Of course, Iranians believe that an attack on Iran is unlikely, because even senior American leaders admit that the consequences would be highly detrimental to the United States and its interests. [35] However, the mere threats themselves are seen as inhuman and irrational; because of such American behavior, Iran has prepared itself for any potential American miscalculation. Ayatollah Khamenei recently stated that, while Iran will never carry out aggression, from now on the Islamic Republic will respond to threats with threats. [36] Iranians firmly believe that stability or instability from the Mediterranean to the borders of India is inextricably linked to peace and stability in the Persian Gulf region. A look at a map makes clear that Iran has the ability to respond to threats throughout the region and beyond. If there is no security for Iranians or for Iranian oil exports, then, in Iranian eyes, there will be no security for Iran’s antagonists in the region. [37] Under such conditions, the United States and its allies should not expect oil or gas to flow out of the Persian Gulf, northern Iraq, or Central Asia. It would be a grave mistake to underestimate the Islamic Republic’s military power and resolve as well as the region’s popular response to yet another western act of aggression in a very unstable region.

Hence, it is in the interest of the declining Western powers to take a more rational approach towards regional issues and a more reasonable approach towards the Islamic Republic. Any attempt to hurt or humiliate Iranians will simply harden Iran’s stance and have an opposite effect, whereas reason and respect can lead to a solution acceptable to all sides. As things stand, however, the Islamic Republic has no option but to make conditions more difficult for the United States and its allies in the Persian Gulf region.

It is also in the interest of those so-called “Iran experts” in Western countries who consistently distort reality inside Iran to behave more responsibly.[38] Their constant caricature of Iranian society as well as their unfounded claims of fraud in the 2009 presidential elections, [39] have largely served the interests of unwise advocates of confrontation within the United States who need to “delegitimize” the Islamic Republic in the eyes of the American public. Iranians know quite well that a country engaged in perpetual war - where even establishment figures such as Helen Thomas, Rick Sanchez, and Octavia Nasr are silenced, where academics are denied tenure for their political views, [40] where people are imprisoned for making television channels like Al-Manar available to the public, [41] and where innocent citizens are regularly harassed by the FBI and IRS or arrested on trumped-up charges, simply because they are anti-war, anti-Wall Street or because of their sympathy for Palestinians, Lebanon, or Iran [42] has little right to speak about Iran. Those who do so anyway should at least have the decency to wait until the last Iranian gas victim dies.

Seyed Mohamed Marandi is an Associate Professor at the University of Tehran and is currently spending a sabbatical year in Beirut. He is a regular commentator on various international news channels.

This article first appeared as a Policy Paper on Conflicts Forum.

[1] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=10955

[2] http://www.nytimes.com/2011/12/01/world/middleeast/voting-in-egypt-shows-mandate-for-islamists.html http://farsi.khamenei.ir/speech-topic

[3] http://farsi.khamenei.ir/speech-topic

[4] http://www.raceforiran.com/the-islamic-republic-of-iran-the-united-states-and-the-balance-of-power-in-the-middle-east

[5] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=17269

[6] http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/nov/22/iran-sanctions-economy-government and http://djavad.wordpress.com/2012/01/03/the-fall-of-the-iranian-rial-too-much-of-a-good-thing/

[7] http://www.wikileaks.de/cable/2009/01/09LONDON50.html

[8] http://www.presstv.com/detail/204299.html

[9] http://www.guardian.co.uk/world/julian-borger-global-security-blog/2010/nov/30/iaea-wikileaks

[10] http://articles.latimes.com/2011/dec/29/news/la-pn-ron-paul-sanctions-act-of-war20111229

[11] http://rt.com/news/russia-iran-watchdog-nuclear-953/

[12] http://en.rian.ru/world/20111209/169515956.html

[13] http://www.zarcommedia.com/index.php/research-documents/6691.html

[14] http://irna.ir/ENNewsShow.aspx?NID=30669329

[15] http://www.raceforiran.com/is-the-u-s-%E2%80%98offer%E2%80%99-to-iran-on-medical-isotopes-a-pretext-for-more-coercive-action

[16] http://www.raceforiran.com/why-should-iran-trust-president-obama

[17] http://rt.com/politics/iran-approves-russian-nuclear/

[18] http://irannuc.ir/fa/index.php?option=com_content&view=article&id=1721:مشاور-امنیت-ملی-اوباما-طرح-روسیه-را-رد-کرد&catid=105:مجموعه-مواضع-رسمی-غرب&Itemid=512

[19] http://www.raceforiran.com/giving-%E2%80%9Cengagement%E2%80%9D-a-bad-name-obama%E2%80%99s-iran-policy-at-one-year

[20] http://www.news24.com/World/News/US-spy-operations-will-continue-20111214

[21] http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/NA05Ak03.html and http://www.huffingtonpost.com/sharmine-narwani/stratfor-challenges-narra_b_1158710.html

[22] http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/nov/04/syria-iran-great-game

[23] http://www.presstv.ir/detail/218712.html and http://www.gulf-times.com/site/topics/article.asp?cu_no=2&item_no=478192&version=1&template_id=36&parent_id=16

[24] http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/NA05Ak03.html and http://rt.com/news/syrian-ngo-western-support-755/

[25] http://english.al-akhbar.com/content/time-rethink-syria

[26] http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/8857883/Syrias-President-Assad-I-live-a-normal-life-its-why-Im-popular.html

[27] http://english.al-akhbar.com/content/revolution-against-resistance

[28] http://blogs.rediff.com/mkbhadrakumar/2011/11/21/tahrir-square-unnerves-us-turkey/

[29] http://www.raceforiran.com/american-misreading-of-iran-and-the-changing-reality-of-the-middle-east

[30] http://www.salon.com/writer/sharmine_narwani/

[31] http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8919057/Leading-Libyan-Islamist-met-Free-Syrian-Army-opposition-group.html

[32] http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/MG15Ak02.html

[33] http://english.peopledaily.com.cn/90777/90854/7609900.html

[34] http://conflictsforum.org/2011/ayatollah-khamenei-and-a-principled-foreign-policy/

[35] http://www.defense.gov/transcripts/transcript.aspx?transcriptid=4937

[36] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=17868

[37] http://www.tabnak.ir/fa/news/214501/داد-ﺶﯾاﺰﻓا-ار-ﺖﻔﻧ-يﺎﮭﺑ-ناﺮﯾا-راﺪﺸھ

[38] http://www.raceforiran.com/american-misreading-of-iran-and-the-changing-reality-of-the-middle-east

[39] http://www.campaigniran.org/casmii/index.php?q=node/9757 and http://www.middle-east-online.com/english/?id=33663 and http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/brmiddleeastnafricara/652.php

[40] http://www.normanfinkelstein.com/the-chronicle-of-higher-ed-a-reliable-source/

[41] http://middleeast.about.com/b/2009/04/25/absurd-prison-sentence-for-new-yorker-over-hezbollah-tv.htm

[42] http://www.freeseyedmousavi.com/

Het verval van het Amerikaanse imperium

2012-01-02T13:48:00.021+01:00

Het Arabische televisienetwerk Al Jazeera [1] zendt maandelijks een aflevering uit van het programma “About Empire”, waarin Marwan Bishara [2] de mogendheden die het in de wereld voor het zeggen hebben ter discussie stelt. Daarbij wordt gekeken hoe staten, multinationals, militaire of economische machten optreden om het gebeuren in de wereld te domineren, van internationale veiligheid en financiële aangelegenheden tot de massamedia en het nieuws zelf. Reportages op locatie worden gecombineerd met indringend studiodebat met gerenommeerde analisten en commentatoren over de belangrijkste actuele geopolitieke aangelegenheden. In de bovenstaande videoclip van de aflevering van 29 december 2011 [3] praat Bishara in de studio met Tomdispatch-redacteur Tom Engelhardt, Foreign Policy-hoofdredacteur Susan Glasser, Harvard-professor Stephen M. Walt en feministisch schrijfster en professor Cynthia Enloe over het verval van de Verenigde Staten als wereldmacht. In de videoclip zijn ook korte vraaggesprekken met andere deskundigen opgenomen.

Wat bij het bekijken van het programma zal opvallen is onder andere het gemak waarmee deze deskundigen de politieke spin voor zoete koek aannemen. Zo bagatelliseren Andrew Bacevich en Susan Glasser op ergerlijke wijze de Amerikaanse defensiebegroting. Wie zich in de materie verdiept weet dat de middelen voor “nationale veiligheid” in Amerika voor een groot deel “veilig” weggestopt zijn in andere begrotingsposten, en in werkelijkheid zo'n twee maal zo groot zijn als Glasser de kijker wil doen geloven. Voorts is het pessimisme over de nabije toekomst opvallend, net als het feit dat niemand het failliet van de Amerikaanse democratie [4] aan de orde stelt. Amerika is een land geworden waar ondernemers en mediabonzen de uitslag van de verkiezingen bepalen. Alles is gepolitiseerd, tot het Hooggerechtshof toe.

En het is al even teleurstellend dat het principe van de internationale rechtsstaat niet aan de orde komt: Guantánamo Bay, de Amerikaanse black holes in tal van landen, het folteren van gevangenen in strijd met het internationaal recht, de toenemende inzet van drones waarmee zonder enige vorm van proces tegenstanders (en onschuldige omstanders) uit de weg worden geruimd, het Internationaal Strafhof dat voor iedereen geldt behalve voor Amerikanen. Geen woord over de Verenigde Naties, het forum waar internationaal overleg moet plaatsvinden, of over de Veiligheidsraad, waar de macht nog altijd in handen is van de post-koloniale mogendheden. Waar Amerika na de Tweede Wereldoorlog duidelijk leiding gaf aan het wereldgebeuren (denk aan de Marshallhulp) lijken de gesprekspartners zich neer te leggen bij een wereld zonder duidelijk leiderschap, een onzekere wereld in volle transitie.

Gegeven het belang van dit onderwerp [5] volgt hieronder een samenvatting.

De Amerikaanse militaire macht

In het begin van de uitzending wordt de gigantische macht van de Amerikaanse marine getoond: een dozijn vlootcombinaties, elk bestaande uit een vliegdekschip, kruisers, torpedojagers, honderden gevechtsvliegtuigen en een groot aantal lange- en korte- afstandsraketten en andere geleide wapens. Elk van de vlootcombinaties is zo omvangrijk dat daar ongeveer 10.000 man militair personeel mee gemoeid is. Geen enkel ander land ter wereld beschikt over een dergelijke gigantische marine. Op de vraag waar dat allemaal voor nodig is antwoordt de voormalige Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Nicholas Burns nogal schaapachtig: “We leven in een complexe wereld met vele bedreigingen van onze nationale veiligheid. Die kan je niet beantwoorden door thuis te blijven, je moet ze opzoeken om het land te verdedigen.”

Professor Andrew Bacevich stelt zich vragen bij het enorme en aanhoudende Amerikaanse militaire optreden van de afgelopen 20 jaar overal ter wereld. Bacevich is voorstander van een adequaat defensieapparaat, maar vindt een budget van $553 [6] miljard sterk overdreven. Congresleden, de legertop en grote contractors profiteren in teamverband van zo hoog mogelijke defensiebestedingen, aldus Bacevich. De oneindige cyclus voedt zichzelf: geld voor oorlogvoeren, dat geld schept werk en werk versterkt de economie. Is geopolitieke instabiliteit het excuus of de rechtvaardiging, zo luidt de vraag. Volgens Bacevich verlangt de VS eerbied van andere landen. Die moeten aansluiten bij de Amerikaanse politiek. Amerika zal wel bepalen wat er in de wereld gebeurt. Een imperialistische houding, zo meent Bacevich.

Steven Walt wijst op het valse argument dat het defensiebudget onaangetast moet blijven om de Amerikaanse economie op gang te houden. De meeste economen zeggen dat Pentagon-bestedingen niet de beste manier zijn om de Amerikaanse economie te stimuleren. Investeringen elders in de economie leveren heel wat meer op. Infrastructuurwerken, wegen, bruggen of zelfs digitale netwerken, dat zijn zaken die de productiviteit van de Amerikaanse economie versterken. De overdadige defensie-uitgaven zijn juist een blok aan het Amerikaanse been. Om het federale budget op orde te krijgen moeten we belastingen verhogen, snijden in subsidies en uitkeringen, en in defensie-uitgaven, dat weet iedereen. Dat kwam er maar niet van, om politieke redenen, niet omdat snijden in defensie de Amerikaanse economie echt zou schaden.

Susan Glasser vindt de Amerikaanse defensie-uitgaven, amper 4% van het BNP, [6] niet echt excessief. Haar redenering is dat Amerika zich dat best kan veroorloven en dat verklaart voor een stuk waarom het defensiebudget maar blijft stijgen. De VS is buitengewoon rijk en succesvol en kan de verbazingwekkende groei van het militair apparaat en militair-industrieel complex gemakkelijk financieren. De meeste mensen zijn niet op de hoogte van de militarisering van de Amerikaanse bemoeienis met de wereld, van het feit dat de VS zowat 50% van alle militaire uitgaven ter wereld voor zijn rekening neemt. Maar wij zijn niet het Romeinse Rijk dat gebieden verovert, aldus Glasser, die geen repliek heeft op de opmerking van Marwan Bishara dat de VS met zijn 1000 militaire bases overal ter wereld de macht van het Romeinse Rijk ver achter zich laat.

Stephen Walt ziet het toch wat anders. Landen als Zuid-Korea en Japan zijn blij met de Amerikaanse bescherming. De keuze is niet volledig Amerikaans isolationisme of Amerikaanse wereldhegemonie. De VS trekt zich niet uit heel de wereld terug en verschanst zich evenmin in “vestiging Amerika.” De vraag voor Walt is in welke landen de VS zijn macht moet inzetten, en hoe het dat op constructieve wijze doet. “De afgelopen periode hebben we onze macht op allerlei dwaze manieren gebruikt. Dat was slecht voor de VS en bepaald ook niet goed voor de gebieden waar we zijn opgetreden. Maar ik ben wel akkoord om onze macht te gebruiken uit mercantiele overwegingen,” aldus Walt. Engelhardt concretiseert: “het optreden van de regering Bush in de internationale arena was toch duidelijk gericht op aanvoer van energie, doorbreking van de macht van OPEC. Een soort Zuid-Koreaans model moet volstaan: pakwek 30.000 troepen in het hart van de rijkste olievelden ter wereld. Maar soms verwerf je geen oliecontracten onder druk van de wapens.”

Cynthia Enloe stelt de houding van de bevolking rond Amerikaanse bases aan de orde. Een basis ontwricht het maatschappelijk weefsel in de regio in hoge mate. In de Filippijnen heeft dat er bijvoorbeeld toe geleid dat de overeenkomst met de VS werd beëindigd. Volgens Bishara was dat precies de reden voor de sluiting van de Amerikaanse bases in Saudi Arabië na de eerste Golfoorlog. Dat ongelovigen zich op heilig Islamitisch terrein bevonden was volgens Walt duidelijk een van de redenen waarom Al Qaida de VS op de korrel nam. Dat betekent niet dat de VS zich dan ook maar moet terugtrekken, maar de aanwezigheid van grote aantallen grondtroepen in verschillende delen van de wereld kan repercussies op de VS hebben. We moeten dus oppassen waar we troepen stationeren en de Amerikaanse militaire aanwezigheid zoveel mogelijk beperken. Ik ben absoluut voorstander van de stationering van Amerikaanse troepen overal ter wereld, maar dat moet wel op intelligente wijze gebeuren, aldus Walt, die impliceert dat hij voor een Amerikaanse imperium is, zij het minder omvangrijk.

Cynthia Enloe wijst erop dat de Amerikaanse bases door onderhandeling tot stand kwamen, zij het niet tussen gelijken. De Zuid-Koreanen mogen dan bang zijn voor Noord-Korea, ze zijn ook ontzet over de onrechtvaardige bases-overeenkomsten, die eufemistisch SOFAs worden genoemd, Status Of Forces Agreements. Die overeenkomsten zijn meestal ook nog eens geheim, de mensen kennen de kleine lettertjes niet. De boodschap van elke basis-overeenkomst is: uw burgers doen niet ter zake, hun burgerrechten tellen niet mee. Deze SOFAs breken elk gevoel van burgercultuur af. Soms worden die SOFAs met harde hand afgedwongen. En in Irak liep dat faliekant af: de VS kreeg zijn zin niet. Sommige van de sterk eenzijdige overeenkomsten werden afgesloten met militaire dictaturen. Nu landen schoorvoetend het democratisch model omarmen en dus rekenschap moeten geven aan de bevolking begint het machtsevenwicht in de onderhandelingen te verschuiven. Dat zien we vandaag in Irak, aldus Walt: de VS mocht blijven, maar dan op Iraakse voorwaarden.

Het gekke van de situatie die wij hier zo rationeel bespreken, zo stelt Engelhardt, is het feit dat er sinds het einde van de Koude Oorlog, toen wij tegenover de Sovjet-Unie stonden, een echte, grote vijand, met een gigantisch kernwapenarsenaal, een wereldmacht, er aan onze bewapening niets is veranderd. De Sovjet-Unie bestaat niet meer, en wij zijn verworden tot “nationaal veiligheidsland,” met een Pentagon-budget, een militaire inlichtingenbureaucratie, een beveiligingsapparaat dat ongelooflijk veel groter is geworden in een wereld met hooguit enkele duizenden verspreide terroristen die ons wat willen aandoen. We zijn niet in staat om een paar weinig beduidende oproeren in het Midden-Oosten de kop in te drukken. Is het niet onvoorstelbaar hoe we zijn uitgegroeid tot deze imperialistische kolossus? Geen enkel ander land dan de VS heeft mondiale ambities, zo voegt Marwan Bishara daar aan toe. En dat wordt niet afgedwongen door vrijhandel, kapitalisme, neoliberalisme, om er maar een etiket op te plakken, maar door militaire middelen van de VS en de NAVO.

De Amerikaanse boodschap aan China is duidelijk: wij geven de wereldmacht niet zonder slag of stoot uit handen. Stephen Walt meent dat die opstelling weinig te maken heeft met Amerikaanse economische belangen op de korte of middenlange termijn. Amerika maakt zich zorgen over de toenemende Chinese macht en dat China zal proberen de VS uit zijn invloedssfeer te verdrijven. Het optreden van de Amerikaanse marine is niet gericht op het veroveren van markten in het Verre Oosten. Susan Glasser stelt dat de VS ook opportunistisch bezig is en tracht in het machtsspel tussen China, India en Japan nauwere banden te smeden met landen die zich zorgen maken over de toenemende Chinese macht in de regio.

De Amerikaanse economische macht

President Obama is zich ervan bewust dat landen die vandaag op onderwijs beter presteren dan de VS morgen de concurrentiestrijd met Amerika zullen winnen. Kinderen maken de toekomst van een land. Maar Amerika gaat daar wel erg slordig mee om. Het kent een van de meest inefficiënte onderwijssystemen van de ontwikkelde wereld. Toch kan de VS nog altijd bogen op 17 van de 20 topuniversiteiten ter wereld en 7 van de 10 meest invloedrijke denktanks. 70% van alle Nobelprijswinnaars werken voor Amerikaanse universiteiten. En dat zijn geen ivoren torens. Dankzij de nauwe banden met de industrie vormen Amerikaanse topuniversiteiten een essentieel onderdeel van de economische machine. Facebook komt uit Harvard. Cisco, Hewlett Packard en Google werden geboren in Stanford. Aan de top lijkt het wel goed te zitten, maar de rest van het onderwijssysteem moet het met te geringe financiële middelen doen en levert onvoldoende gekwalificeerde afgestudeerden af.

Amerika is vastbesloten om op het gebied van soft power de bovenhand te houden. Het besteedt twee maal zoveel als Europa aan onderzoek en ontwikkeling, en vier maal zoveel als China. Zoals de val van de Sovjet-Unie heeft geleerd: een wereldmacht wordt eerder bedreigd op economisch dan op militair vlak. De afgelopen 50 jaar heeft de VS zijn aandeel in de wereldeconomie zien krimpen van de helft naar een kwart. De uit de pan vliegende Amerikaanse schuld, afnemende productiviteit, moegestreden middenklasse en vervallen infrastructuur voorspellen dan ook weinig goeds voor een wereldmacht in de 21e eeuw. Maar een BBP van $15 biljoen en de reservemunt van de wereld in huis is de VS nog altijd de motor van de wereldeconomie. Volgens Oxford-economieprofessor Linda Yueh moet de VS eraan wennen dat veel landen niet alleen een relatie met de VS willen, maar ook met China, hoewel de VS tien maal zo rijk is als China en op veel gebieden de nummer één.

De binnenlandse politieke agenda van de VS ziet er niet positief uit. De grote vraag is of de VS zijn huis in orde krijgt. De afgelopen vier jaar is het huishoudelijk inkomen met bijna 10% afgenomen. Eén op de tien volwassenen is werkloos en één op de zes leeft van voedselbonnen. Met de protestbeweging van de afgelopen maanden komt de Amerikaanse droom op losse schroeven te staan. De mensen zien de hypocrisie van de Amerikaanse politiek die zegt democratie in het Midden-Oosten te willen brengen, maar in eigen land de democratie om zeep helpt. Internationaal staat de VS op tal van gebieden nog altijd sterk. Het land mag dan zijn AAA-rating kwijt zijn, Amerikaanse merken domineren nog altijd de wereld. Coca Cola rijft in de wereld jaarlijks $35 miljard binnen, Microsoft $69 miljard en Apple zelfs $100 miljard. De technologiesector zorgt nog altijd voor heel wat innovatieve producten. Maar op wereldschaal verliest de VS terrein. In 2007 waren de top vijf ondernemingen nog in Amerikaanse handen, vandaag zijn dat er nog maar twee, en de wereld zit niet stil.

Het feit dat de dollar nog altijd wordt gezien als veilige haven geeft reden tot optimisme. Martin Wolf, hoofdeconoom bij de Financial Times, meent dat de Amerikaanse dollar vandaag de minst slechte keuze is. Als de Amerikanen hun binnenlandse situatie niet helemaal in het honderd laten lopen denkt Wolf dat de dollar als reservemunt wel zal overleven omdat er gewoon geen alternatief is. Het beeld is tegenstrijdig: sinds de jaren 1950 heeft geen enkel land economisch in de schaduw van Amerika kunnen staan, en toch lijkt het verval van de VS onvermijdelijk, hoeveel tijd daar ook mee gemoeid is. Voor Susan Glasser is eerder sprake van een geleidelijke ontwikkeling waarin in de wereldorde plaats wordt ingeruimd voor democratische landen als Brazilië en Turkije die toch belangrijke Amerikaanse bondgenoten blijven, dan van een implosie zoals die van de Sovjet-Unie. Tom Engelhard voorziet wel een harde landing voor de VS. Hij wijst op de scherpe polarisatie in de binnenlandse politiek, ziet de presidentsverkiezingen daar niets aan veranderen, en vreest dat de impasse tot 2016 blijft duren.

Volgens Stephen Walt is de zorg over het Amerikaanse verval sinds de jaren 1950 en vooral na de opkomst van Japan als economische macht een weerkerend verschijnsel. Maar Japan heeft de VS niet ingehaald. Sinds de Tweede Wereldoorlog is de VS er weliswaar relatief op achteruit gegaan, maar was de afgelopen 30 jaar toch nog altijd goed voor een kwart van de wereldeconomie. China lijkt dan van een ander kaliber, maar ook dat land krijgt te maken met problemen als een verouderende bevolking, een mondiger bevolking, ecologische en infrastructuurproblemen. De problematiek is niet zozeer het verval van de VS, maar het feit dat zowat de hele wereld tegen zware problemen aankijkt. Europa heeft op korte termijn geen enkel vooruitzicht op economische groei en zit met zijn Euro in een diepe crisis. Het Midden-Oosten is in beroering sinds de Arabische Lente en de onrust zal daar nog heel wat jaren aanslepen. China krijgt af te rekenen met zijn eigen problemen en Japan zit al 20 jaar in een economische crisis. Iedereen en alles is in crisis, en het een verlamt het ander. Het feit dat het politieke debat dan ook nog eens verloedert blijft zorgbarend.

Cynthia Anloe hekelt de Amerikaanse mentaliteit om altijd en overal de nummer één te willen zijn en blijven. Nederland was in de 17^e eeuw ook de nummer één in de wereld en dat land is door het verlies van die status ook niet gefrustreerd geraakt. In de VS leidt de problematiek tot een bedorven cultuur waarin elk maatschappelijk debat bij voorbaat onmogelijk wordt. Investeringen voor infrastructuur krijg je gewoon niet meer op de politieke agenda. Terwijl die toch essentieel zijn. Maar er moet ook een maatschappelijk debat komen dat tot een heel wat realistischer beeld leidt van de plaats van de VS in de wereld.

Volgens Susan Glasser zijn de gemoederen in de VS zo verhit dat de Republikeinen zich hardop afvragen of Obama en de Democratische partij wel voldoende geloven in de Amerikaanse grootsheid. In 2009 zei Obama nog te geloven in de Amerikaanse uitzonderlijkheid. De Britten geloofden destijds ook in Britse uitzonderlijkheid en de Grieken in Griekse uitzonderlijkheid. Maar dat is voor die landen niet goed afgelopen. Amerikanen geloven dat hun land uitzonderlijk is voorbestemd, dat er iets is dat die onze unieke geschiedenis drijft. Onze geschiedenis is inderdaad ongekend. We zijn heel snel opgeklommen naar de nummer één positie. We zijn een continent dat langs twee zijden door oceanen wordt afgeschermd. Dankzij onze economische locomotieffunctie konden wij de wereldorde na de Tweede Wereldoorlog vormgeven rondom onze economische instellingen. Daarmee hebben wij ons heel wat middelen verschaft in een snel veranderende wereld.

Voor Stephen Walt moet de vraag hoe je die Amerikaanse grootsheid het beste meet onderdeel zijn van dat noodzakelijke maatschappelijk debat. De gemiddelde Amerikaanse burger zal misschien de grootsheid van Amerika afmeten aan de omvang van het militair apparaat. Welnu, men kan ook op een heel andere manier aankijken tegen de rol van Amerika in de wereld en tegen de invloed van Amerika die voortvloeit uit de manier waarop we onze samenleving inrichten, een samenleving waar anderen in veel opzichten mee zouden willen wedijveren. In vergelijking met andere geïndustrialiseerde landen zijn Amerikanen harde werkers. Ze werken meer uren, meer weekends, nemen minder vakantie. Dat Amerikanen bevoorrecht zijn geldt maar voor een kleine meerderheid. Maar er moet wel een debat komen over de vraag of we die minderheid niet te rijk hebben laten worden en teveel zeggenschap hebben gegeven. Susan Glasser meent dat er sprake is van een wereldwijde crisis van het kapitalisme. Zij vraagt zich af of de VS zijn attractie als magneet voor het type immigranten dat Amerika heeft grootgemaakt, kwijtraakt aan een land als China, dat honderden miljoenen mensen uit de armoede heeft gehaald.

Tom Engelhardt stelt de problematiek van de opwarming van de aarde aan de orde. Zonder ingrepen zou de temperatuur op aarde tegen het eind van deze eeuw wel eens 11° hoger kunnen zijn. Tegen die achtergrond wordt voor Engelhardt de discussie over wie het voor het zeggen heeft in de wereld nogal academisch. Voor Cynthia Enloe moet het maatschappelijk debat in Amerika zich toespitsen op het zoeken naar een eerlijker model waarin Amerika niet altijd haantje de voorste speelt. Maar Stephen Walt ziet dat niet gebeuren. Amerika zal een antwoord moeten geven op de opkomst van andere machten in de wereld. Dat leidt tot een minder omvangrijke rol van de VS op het wereldtoneel. We zijn al uit Irak vertrokken en straks ook uit Afghanistan en we zullen dit soort projecten niet snel meer ondernemen. Onze aanwezigheid in Europa is al verkleind. We verleggen de aandacht naar Azië waar we voorlopig wel zullen blijven, maar binnen 20 jaar zullen we ook daar een veel bescheidener aanwezigheid van de VS zien. Als dat betekent dat we intussen aandacht besteden aan de opbouw van ons eigen land is er al veel gewonnen.

Tom Engelhardt, die het laatste woord krijgt, meent dat de neiging van Amerika om altijd en overal te willen ingrijpen, zo langzamerhand wel onder controle is. Dat vloeit voort uit het wereldbeeld van vandaag. Amerika mag dan wel praten over bases in Afghanistan na 2014 en 25.000 troepen tot 2020, maar het zal snel blijken dat die ideeën op pure fantasie berusten. Dat is voor Amerika gewoon niet meer op te brengen. De realiteit is dat Amerika aanbotst tegen zijn economische grenzen. Voor Cynthia Enloe is dat een heel wat gezondere situatie. Wat drie hoeraatjes bij Tom Engelhardt uitlokt.

[1] Wikipedia: “Al Jazeera”
[2] Wikipedia: “Marwan Bishara”
[3] Al Jazeera: “The decline of the American empire”

[4] Zie Geopolitiek in perspectief: “Het verrottingsproces van de Amerikaanse democratie, naar Mike Lofgren”
[5] Zie ook Geopolitiek in perspectief: “Hoe grootmacht Amerika zijn dominante positie probeert te vrijwaren”

[6] “De defensie-uitgaven van de VS bedragen $1,2 biljoen, 8% van het BNP. Daarvan is 60% ingeschreven op de defensiebegroting. Naar buiten toe spreekt men over “slechts” $685 miljard (4,6% van het BNP),” zie Geopolitiek in perspectief: “God bless America"

So Iran wins the war

2011-12-27T07:41:00.000+01:00

by Michael Meacher

The final pull-out of US troops from Iraq marks the end or perhaps just one stage of the end, of the biggest military disaster since Vietnam. Every US-UK goal behind the invasion has been lost, in some cases humiliatingly. Iran, the target for revenge after the sacking of the US embassy in 1979, emerges as a rising regional superpower with its political establishment now in full control of Iraq. The US goal of semi-permanent military bases in Iraq as the custodians of the oil-fields has been abandoned after demands from Maliki, the Iraqi prime minister, himself heavily pressurised by Iran. The US army is being rushed to the exit before Iraq has the security force strength sufficient to protect it against external aggression. Internally, so far from being the ‘sovereign, stable and self-reliant’ state applauded yesterday by Obama, is in fact rent by schism. If this is winning, what would defeat have looked like?

Iran has its proxies at every force level in Iraq - the Mahdi army militia of the radical Shia leader Moqtada al-Sadr, its own operatives in place in hundreds and maybe thousands throughout Iraq, and the sinister Qassem Suleimani (the military power behind the Khamenei throne) organising as commander of the Quds force many of the bombings and shootings that are still daily fare in Iraq.

Apart from the oil prize, the other central US goal was to set up a permanent platform for the maintenance and enhancement of US influence throughout the Middle East. The reverse has happened. The jihadists are now looking to send fighters into Syria, the Salafists are again active, the Awakening Council that gave immeasurable help to the US general Patraeus in turning the tide against al-Qaeda have been suppressed by Maliki and are now abandoning Iraq, and Kurdistan where so much of the oil lies has declared a de facto independence.

But the biggest defeat of all lies in the shattered reputation of the West. Not only did the greatest military fighting force in the world patently fail to secure anything like victory on its own terms despite a dissipation of blood and treasure costing nearly $1 trillion, but far more seriously the West’s trumpeting of honesty, morality and democracy has taken a fearful beating from which it may never recover. Bush, Cheney and Rumsfeld lied about the collusion between Saddam and al-Qaeda to provide the link needed between the Twin Towers and the invasion of Iraq. Bush and Blair, ever eager to be the foghorn for the dumb ventriloquist, fabricated the evidence to justify a specious ‘war on terror’. Abu Ghraib torture and the physical and sexual abuse of Iraqi prisoners destroyed any idea of Western moral superiority with both CIA and MI5 involvement now well documented as well as out-of-control soldiers. Not until the main perpetrators Bush and Blair are hauled to full account will this stain on Western democracy ever be effaced.

Michael Meacher is a Labour MP for Oldham West and Royton (UK)
This article first appeared on Michael Meacher’s weblog on December 15, 2011

De strijd van de VS om de wereldhegemonie (2)

2011-12-17T08:58:00.002+01:00

Deel 2: Obama’s escalerende confrontatie met Rusland

De militaire omsingeling van Rusland door de regering-Obama kent zijn weerga niet. De VS heeft raketlanceerinrichtingen en luchtmachtbases geïnstalleerd in Polen, Roemenië, Spanje, Tsjechië en Bulgarije. Het arsenaal omvat Patriot PAC-3 luchtverdedigingssystemen in Polen, geavanceerde AN/TPY-2 radarsystemen in Turkije en diverse met SM-3 IA raketten uitgeruste oorlogsschepen in Spanje. Allemaal hoogtechnologische wapens die in enkele minuten hun doel kunnen bereiken. Voorts is Washington bezig met de installatie van nieuwe - of uitbreiding van bestaande - militaire bases in voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië. En via de NAVO heeft Washington omvangrijke economische en militaire initiatieven ondernomen tegen belangrijke Russische handelspartners in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De NAVO-oorlog tegen Libië heeft Russische olie- en gasinvesteringen en wapenleveringen ter waarde van vele miljarden dollars om zeep gebracht of tenminste op ijs gezet, en een Rusland-vriendelijk regime vervangen door een stel marionetten. [1]

In Iran hebben de Westerse economische sancties en verholen Amerikaans/Israëlisch terrorisme de lucratieve Russische zaken in nucleaire technologie en olie-joint-ventures ondermijnd. En in Syrië, Rusland’s laatste bondgenoot in de regio, met Tartus als zijn enige marinebasis aan de Middellandse Zee, heeft de NAVO, met Turkije en de dictatoriale sjeikdommen in de Golf aan zijn zijde, harde sancties ingesteld en terreuraanslagen gefinancierd. Rusland ziet nu in dat de samenwerking met de NAVO berust op een totaal verkeerde inschatting van de NAVO-strategie en de imperialistische bedoelingen van Obama. Die samenwerking heeft alleen maar een verzwakking van de eigen economische en defensiepositie tot gevolg gehad. Net als Gorbachev en Jeltsin destijds namen president Medvedev en buitenlandminister Lavrov abusievelijk aan dat steun aan VS/NAVO-optreden tegen Russische handelspartners “reciprociteit” zou opleveren: ontmanteling van het rakettenschild en steun voor toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie. Medvedev ging akkoord met de sancties tegen Iran en Lavrov met de “no-fly zones om Libische burgers te beschermen.”

Pas toen de VS de plaatsing van raketten op een boogscheut van Moskou doordrukte en tegelijk massale aanvallen op het Syrische regime organiseerde schoot het duo Medvedev-Lavrov wakker en verzette het zich tegen VN-sancties. Medvedev dreigde het START kernwapenverdrag op te zeggen en raketten te richten op Berlijn, Parijs en Londen. De beoogde reset van de relaties blijkt een dekmantel geweest te zijn voor de agressieve uitbouw van het Amerikaanse imperium. Elke concessie leidde tot verdere agressie, met als gevolg de omsingeling van Rusland met raketten in het Westen, Amerikaanse bases in zuidwest en centraal Azië, en het verlies van handelsrelaties in het Midden-Oosten. Toen Russische beleidsmakers aandrongen op vervanging van de dromerige Medvedev door de realist Putin lokte dat een golf van kritiek op Putin uit in de Westerse media. En de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton wachtte niet eens de rapportage van de internationale waarnemers bij de Russische parlementsverkiezingen af om te beweren dat die vervalst waren en daarmee oproer in het land uit te lokken. [2] Sterker nog, Clinton deed haar uitspraak toen nog niet eens alle stemmen geteld waren. [3]

Het optreden van Washington maakt van Rusland een tegenstander. “Er komt een Europees raketschild … waar ook Rusland aan deelneemt,” zo liet NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen eind vorig jaar nog weten. [4] En NRC jubelde: “Het raketschild moet het symbool worden voor nieuwe Oost-Westverhoudingen.” [5] Welnu, het raketschild is in opbouw, maar de Russen worden geweerd. De nieuwe Westerse dreiging brengt Rusland en China dichter bij elkaar. De combinatie van Russische geavanceerde wapentechnologie en rijke energiebronnen met de dynamische Chinese economie kan zich ruimschoots meten met de in volle crisis verkerende EU en VS. Met de militaire confrontatie schiet Amerika in eigen voet: de toegang tot Russische grondstoffen wordt bemoeilijkt, net als de totstandkoming van een strategisch veiligheidsakkoord tussen de grootmachten. Dat is economisch uiterst nadelig voor de VS. Het kan zich niet langer een drastische inkrimping van zijn krijgsmacht veroorloven. Gegeven de lage “job-elasticiteit” van het leger kost snijden in defensie maar weinig jobs. Maar investering van de vrijkomende middelen in andere sectoren, of terugsluizen naar de economie in de vorm van belastingverlagingen levert netto wel een aanzienlijke stijging op van de werkgelegenheid, [6] iets wat Obama voor zijn herverkiezing hard nodig heeft.

Nadat het tien jaar lang miljarden dollars heeft besteed aan militaire avonturen buiten het gebied waar de wereldpolitiek wordt gemaakt richt Washington zich nu op Azië, waar dynamische economieën sterke groeicijfers laten zien, investeerders tientallen miljarden dollars investeren en de handel met het buitenland drie maal sterker groeit dan die van de EU en de VS. Maar Obama’s nieuwe realisme wordt ondergraven door volslagen verkeerde aannames. Zo poogt hij het economisch machtige Azië aan zich te binden met militaire middelen in plaats van zich in te spannen om het Amerikaanse concurrentievermogen te versterken. Afgezien van wapens, vliegtuigen en landbouwproducten heeft de VS Azië weinig te bieden. Washington zou zijn economie al drastisch moeten reorganiseren, geschoolde arbeid opwaarderen en miljarden dollars overhevelen van het militair apparaat naar innovatieve technologieën. Zo’n ontwikkeling ligt niet in het verschiet. Obama is verknocht aan het militaire-Zionistische-financiële complex waar zijn illustere voorganger Dwight D. Eisenhower zo voor gewaarschuwd heeft. [7]

De Amerikaanse koerswijziging, van gewapend conflict in het Midden-Oosten naar militaire confrontatie in Azië, deugt niet. Het optreden van Washington zal Rusland of China niet verzwakken, laat staan intimideren. Het Amerikaanse beleid moedigt beide landen juist aan om zich meer en meer als tegenstander op te stellen en de VS minder welwillend tegemoet treden als het gaat om steun voor militair optreden waar veelal Israel op aandringt. Intussen heeft Rusland oorlogsschepen naar zijn haven in Syrië gestuurd, geweigerd mee te werken aan een wapenembargo tegen Syrië en Iran, en met terugwerkende kracht zijn gal gespuwd op de NAVO-oorlog in Libië. China en Rusland hebben teveel te verliezen als de opbouw van Amerikaanse militaire voorposten en exclusieve allianties onbeantwoord blijft. Rusland kan evenveel kernraketten richten op het Westen als het Westen in Oost-Europa opstelt. In plaats van het nucleaire evenwicht in zijn voordeel te beslechten drijft Obama’s militaire escalatie Rusland en China alleen maar verder in elkaars armen. Washington schat de disputen tussen China en zijn buurlanden over zeerechten volkomen verkeerd in. Militaire samenwerking van de VS met Azië maakt weinig indruk. China’s economische banden met Azië geven de doorslag.

De Amerikaanse militaire arrogantie jegens Azië heeft ook geleid tot een zware aanvaring met Pakistan, de trouwste Amerikaanse bondgenoot in Zuid-Azië. De NAVO bracht 24 Pakistaanse militairen om het leven en trok een lange neus naar de Pakistaanse generaals. China en Rusland veroordeelden de aanval en wonnen aan invloed. Zo’n Amerika jaagt zijn potentiële bondgenoten in Azië alleen maar tegen zich in het harnas. Die zijn gericht op zakendoen en zullen een Amerikaanse militaire aanwezigheid tolereren om economische voordelen te behalen. Een koude oorlog die de dynamische economische ontwikkeling in Azië verlamt willen ze niet. Obama zal snel leren dat de Aziatische leiders geen permanente bondgenootschappen sluiten, maar permanente belangen nastreven. Voor hen is het een uitgemaakte zaak dat het China is dat vorm geeft aan de nieuwe wereldeconomie en dat Azië in dat gebeuren centraal staat. Washington mag dan een permanente aanwezigheid hebben in de Stille Zuidzee, dat maakt allemaal weinig indruk zolang het er niet in slaagt zijn binnenlandse financiële en economische problemen onder controle te krijgen.

De krampachtige strijd van VS om de wereldhegemonie is destructief en een regelrechte illusie. De wereld evolueert naar multipolaire machtsverhoudingen. De macht moet worden gedeeld. Een recente samenvatting van Amerikaans en internationaal opinieonderzoek bevestigt dat de overgrote meerderheid voorstander is van een wereldorde gebaseerd op internationaal recht en een sterkere rol voor de Verenigde Naties. Amerikaanse zowel als internationale respondenten zeggen dat de VS een minder dominante, maar nog altijd actieve rol moet spelen in wereldaangelegenheden. [8] De VS zou er goed aan doen de opinie van internationale gemeenschap ter harte te nemen. Het moet een einde maken aan het confronterende militarisme en het harmoniemodel omarmen.

[1] James Petras: “Obama Raises the Military Stakes: Confrontation on the Borders with China and Russia”
[2] Andrew Osborn: “Putin blames Clinton for provoking Russian riots in Cold War-style outburst”
[3] M.K. Bhadrakumar: “Bear nettles the eagle, dragon smiles”
[4] Geopolitiek in perspectief: “De NAVO-top in Lissabon”
[5] Geopolitiek in perspectief: “De betekenis van de NAVO-top in Lissabon” - Deel 1: instemmende reacties
[6] Miriam Pemberton: “Military Spending is the Weakest Job Creator”
[7] Eisenhower's Farewell Address to the Nation, January 17, 1961
[8] World Public Opinion.org: “Review of Polling Finds International and American Support for World Order Based on International Law, Stronger UN”

De strijd van de VS om de wereldhegemonie (1)

2011-12-17T08:56:00.001+01:00

Deel 1: op weg naar een Koude Oorlog met China?

In zijn buitenlands beleid kan de regering-Obama nu niet bepaald bogen op een indrukwekkend palmares: nederlagen in Irak en Afghanistan, mislukte pogingen om de marionettenregimes in Jemen, Egypte, Tunesië, Somalië en Zuid-Soedan te stabiliseren. En een interventie in Libië die het VN-mandaat verre overschreed, waarna het land dezelfde lijdensweg lijkt te moeten ondergaan als Irak en Afghanistan: aanslepend geweld tussen allerlei belangengroepen. Het Westen lijkt nog altijd te geloven dat het met militaire middelen de zaken in deze landen naar zijn hand kan zetten. [1] Welnu: de bloedige oorlog om de oliereserves in Irak was volstrekt overbodig. In een toespraak voor de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Washington nodigde de Iraakse premier Nouri al-Maliki vorige week probleemloos Amerikaanse ondernemers uit om te investeren in Irak, inclusief … in de oliesector. [2]

Ook elders blijft de VS het conflict zoeken of bestendigen: Pakistan, Iran, Syrië, Venezuela, Cuba, … Obama lijkt niets te leren van zijn buitenlandse fiasco’s. Zijn antwoord op de kwijnende economische macht van de EU en de VS is de verdere omsingeling en provocatie van Rusland en vooral China. Die rijzende wereldmachten moeten in bedwang worden gehouden. Geen geringe opgave voor een aftakelend imperium dat zich laaft aan eeuwige oorlog en in een diepe, uitzichtloze financieel-economische crisis verkeert. China is de tweede economie in de wereld en de grootste Amerikaanse geldschieter, Rusland de belangrijkste leverancier van olie en aardgas van de EU en na de VS de grootste kernwapenmogendheid ter wereld. [3]

Het baanbrekende bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton aan Myanmar begin december is onderdeel van het complexe schaakspel om de Chinese invloed in de regio te beteugelen. De aankondiging van Clinton’s bezoek aan Myanmar viel samen met het bezoek van Obama aan de havenstad Darwin in het uiterste noorden van Australië aan de Timorzee, waar de VS mariniers stationeert als onderdeel van de strategie om de Chinese ambities in de Zuid-Chinese Zee aan te vechten. Het Amerikaanse initiatief richting Myanmar is een antwoord op de eerste tekenen van hervormingen in dat land, waarvan de belangrijkste de opschorting was van het uiterst impopulaire Chinese stuwdamproject in het noorden van het land. Pikant detail is dat volgens WikiLeaks binnenlandse oppositiegroepen die tegen het project campagne voerden financieel werden gesteund door de Amerikaanse regering.

De VS heeft in Myanmar een unieke kans om Amerikaanse retoriek over mensenrechten en strategisch vernuft met elkaar te verenigen. Maar de Amerikaanse uitgestoken hand is tot mislukken gedoemd als die een dubbele bodem heeft. De Chinese invloed is niet zo eenvoudig te verdrijven. China is Myanmar’s belangrijkste handelspartner. Het is ook de grootste investeerder in Myanmar. Zo bouwt het snelwegen en spoorlijnen die zuidwest China ontsluiten voor producten uit Myanmar. China legt ook oliepijpleidingen en havens aan waardoor het de beschikking krijgt over havens aan de Indische Oceaan. Deze stellen China in staat de controle te ontlopen van de VS op de nauwe zeestraten in de Zuid-Chinese Zee en de straat van Malakka, aanvoerlijnen voor grondstoffen die van levensbelang zijn voor de boomende Chinese economie. De economische belangen tussen China en Myanmar zijn dermate groot dat die niet zullen worden verstoord door een incidenteel geschil. Als de VS zijn kritiek op de mensenrechtensituatie in Myanmar inslikt in ruil voor politieke steun zal het regime zo’n spelletje realpolitik met beide handen aangrijpen om Washington en Beijing tegen elkaar uit te spelen en zelf in het zadel te blijven.

Met zijn verklaring dat Azië de topprioriteit krijgt voor militaire expansie en economische allianties daagt Obama China uit in zijn eigen achtertuin. Het beleid van de ijzeren vuist dat Obama presenteerde in het Australische parlement laat aan duidelijkheid over de Amerikaanse imperialistische doelstellingen niets te wensen over. “Onze duurzame belangen in de regio vereisen onze blijvende aanwezigheid. De VS is een Stille Zuidzee mogendheid en we zijn hier om te blijven. Nu we onze lopende oorlogen beëindigen heb ik mijn national security team opgedragen om van onze aanwezigheid en missie in de Aziatische Stille Zuidzee een topprioriteit te maken. Bijgevolg zal een verlaging van onze defensie-uitgaven niet ten koste gaan van onze aanwezigheid in de Aziatische Stille Zuidzee,” aldus de Amerikaanse president, die de daad bij het woord voegde en een nieuwe militaire overeenkomst met Australië sloot die voorziet in de stationering van Amerikaanse oorlogsschepen, gevechtsvliegtuigen en 2.500 mariniers in Darwin, alles met het oog op China.

In de loop van dit jaar heeft Hillary Clinton uiterst provocerend toenadering gezocht tot Aziatische landen die geschillen hebben met China over zeegrenzen. Zo moedigde zij Vietnam, de Filippijnen en Brunei aan hun eisen nog aan te scherpen. Tegelijkertijd versterkt de VS zijn militaire banden met Japan, Taiwan, Singapore en Zuid-Korea en vergroot het zijn aanwezigheid met oorlogsschepen, kernonderzeeërs en verkenningsvluchten langs de kustwateren van China. En ook op het economische front drijft de VS de druk op China op: het moedigt landen aan om Aziatische multilaterale handelsakkoorden te sluiten die China buiten de boot houden en Amerikaanse multinationals, financiële instellingen en exporteurs bevoordelen, onder de noemer “Trans-Pacific Partnership.” De VS mikt daarbij vooral op kleinere landen, maar Obama probeert ook Japan en Canada te laten toetreden.

Ook de recente aanwezigheid van Obama op de vergadering van de Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) en zijn bezoek aan Indonesië passen in de Amerikaanse pogingen om zijn regionale hegemonie veilig te stellen. Zo hoopt Washington de teloorgang van zijn economische banden tengevolge van de sterke groei in handel en investeringen tussen Oost-Azië en China te beheersen. Hoewel geen van de Amerikaanse initiatieven op zichzelf een directe bedreiging vormt voor de vrede komt het cumulatieve resultaat, in combinatie met de uitbouw van de militaire macht van de VS in de regio, wel neer op een poging om de opkomst van China als regionale en wereldmacht te verhinderen. De militaire omsingeling, de allianties, de uitsluiting van China in regionale economische samenwerkingsverbanden, de interventie in regionale maritieme geschillen en de stationering van hoogtechnologische gevechtsvliegtuigen, dat zijn allemaal maatregelen om het concurrentievermogen van China te ondermijnen en de Amerikaanse economische ondergeschiktheid te compenseren via gesloten politieke en economische netwerken.

Door zijn dominantie in de Zuid-Chinese Zee en aangrenzende wateren te verzekeren probeert de regering-Obama kennelijk het 21e eeuwse energie-equivalent te verwerven van de 20e eeuwse nucleaire afdreiging. Zet ons niet voor het blok, zo impliceert de strategie, of we wurgen uw economie door de afsluiting van uw energietoevoerlijnen. [5] De Amerikaanse militaristische koers in het Verre Oosten en het openlijk aanduiden van China als de vijand is gevaarlijk provocatief. De Chinese leiders zullen zich niet zwak en besluiteloos tonen tegenover de opbouw van Amerikaanse militaire macht in de nabijheid van hun land. Dat betekent dat het Amerikaanse optreden alleen maar kan leiden tot een nieuwe Koude Oorlog, ditmaal in Azië. Een strategie die de nadruk legt op militaire dominantie moet door opkomende wereldmacht China met gelijke munt worden beantwoord. Zo'n strategie is niet verstandig en niet in het belang van de VS op een moment waarop internationale samenwerking van eminent belang is. Amerika doet er veel verstandiger aan om in Azië een open economisch en politiek klimaat uit te bouwen dat uitmunt in Amerikaanse waarden waar Beijing zich alleen maar bij kan aansluiten.

[1] BBC World Service 14/12/2011: “Iraq seeks Investment” (podcast beschikbaar tot 10/1/2012)

[2] David Held en Kristian Coates Ulrichsen: “Wars of Decline: Afghanistan, Iraq and Libya”

[3] James Petras: “Obama Raises the Military Stakes: Confrontation on the Borders with China and Russia”

[4] Geoff Dyer: “US must avoid making Burma its political pawn”

[5] Michael T. Klare: “Playing With Fire: Obama's Risky Oil Threat to China”

Libya: victory, tragedy, legacy

2011-12-12T08:07:00.002+01:00

by Paul Rogers

Supporters of the Libyan leader Muammar Gaddafi attend the funeral of the victims who were killed by the NATO

raid on Friday, in the cemetery of martyrs Al-hncher, Tripoli, Libya, May 14, 2011. (Xinhua/Hamza Turkia)

The western military alliance sees the result of the anti-Gaddafi war as a vindication of its strategy. But the true accounting of Nato’s campaign - including on the ledger of arms companies - tells a different story.

Nato’s eight-month military operation in Libya, mandated by the United Nations, ended on 31 October 2011. The alliance’s secretary-general Anders Fogh Rasmussen, in a “declare victory and leave” mode, pronounced the mission a conspicuous success. Nato would continue to help Libya reform its defence and security sectors, he said, but he expected the UN to lead in the area of international assistance.

The Nato attitude at the war’s conclusion is optimistic, even near-euphoric - a marked contrast to the uncertainties and divisions even of three months earlier. In private, Nato’s leadership may have concerns over parts of the mission. But its official line is that Nato’s Libya operation is a triumph of the sustained use of air-power to achieve a laudable political aim: termination of a brutal regime. The marked contrast to the morass of the alliance’s effort in Afghanistan makes this outcome even more satisfying.

Nato conducted 26,320 sorties, of which 9,658 were strike-sorties, and attacked more than 5,000 targets: a calculation that includes reconnaissance, surveillance, tanker-refuelling and numerous other forms of support. Britain’s defence ministry provides detailed data of its own forces’ actions to the national media; it reports 3,000 sorties, including 2,100 strike-sorties, attacking about 640 targets.

A striking anomaly in both the Nato and the British accounting is the absence of any casualty figures. It is as though in more than 9,000 attacks, no one died.

There are three explanations:

The air-strikes were so phenomenally effective that not a single Libyan was killed (pure fiction)
The casualties could not be assessed (implausible, given that modern bomb-damage assessment uses multiple and precise surveillance techniques to see if targets are destroyed or if they have to be hit again)
The casualties were known, but it was politically inappropriate to release figures (consistent with previous coalition actions, not least in Iraq, where the mantra was “we don't do body counts”).

A bitter legacy

It might be argued that if the number of civilians killed was small, it doesn’t “really” matter. And if Libyan soldiers were being zapped - well, this is war and these things happen; casualty-counting isn't relevant.

Among the many problems with both the policy of war and the attitude towards its victims is the legacy they leave. Every Libyan soldier killed was a person with an extended family and numerous friends, and all those who died in a Nato raid was by definition killed by foreigners. Whatever the undoubted wrongs of the Gaddafi regime, the acute sense of those close to the people who lost their lives is that a foreign intervention was responsible. There seems to be no sense whatsoever within Nato of this aspect or of its long-term implications (see "Every casualty: the human face of war", 15 September 2011).

Moreover, Nato seems to have little awareness of or concern with the security problems the joint Nato/rebel action leaves in its wake. There are already numerous reports of human-rights abuses by rebel elements, including major reprisals against the previously pro-Gaddafi town of Tawargha; as a result, the town of 30,000 people has been abandoned. (see “Libya militia 'terrorises' pro-Gaddafi town of Tawargha”, BBC News, 31 October 2011).

The uncertainties are compounded by the refusal of scores of rebel militias to disarm; in fact, many are taking over districts and, on occasions, competing violently for control (see David D Kirkpatrick, “In Libya, Fighting May Outlast the Revolution”, New York Times, 2 November 2011). There is an evident danger that a security vacuum will develop, as in Afghanistan after the initial campaign that overthrew the Taliban towards the end of 2001. But this situation notwithstanding, Nato's humanitarian mission is finished and the alliance is walking away (see "Libya and a decade's war", 1 April 2011).

A hello to arms

Meanwhile, among the most notable beneficiaries of the Libyan campaign are the arms companies, especially those based in western Europe. The findings of the Campaign Against the Arms Trade and research by Andrew Feinstein illustrate an extraordinary chain of events in this respect.

It started with the Gaddafi regime “coming in from the cold” in recent years and then going on an arms-buying spree. In late 2010, British arms companies were prominent at an arms fair in Tripoli; only a few days before the Nato operations started, French and Italian companies were busily upgrading Libyan air-force and army equipment.

When the war was launched in the third week of March 2011, Nato set to work destroying weapons and equipment across Libya, including stocks recently bought or upgraded. The attacks often used hugely expensive advanced air-to-surface missiles bought from - guess who - European arms companies.

The Royal Air Force alone fired 1,420 precision-guided munitions, including Brimstone and Storm Shadow missiles. The first month of the conflict alone saw sixty Brimstones fired, at a cost of £175,000 ($280,000) each. The Storm Shadow cruise-missile is even more expensive at £790,000 a time. The defence ministry’s early estimate is that up to £140 million may be needed to replace the stocks used in the war.

The new Libyan government, in its effort to rebuild the armed forces, will for its part spend a lot of money to replace the thousands of pieces of equipment destroyed by Nato. Libyan officials clearly acknowledge an intention to favour companies based in countries that contributed to the Nato operation - in many cases, the same companies whose products destroyed the Libyan stocks.

So the circle is completed: Gaddafi buys arms from European companies that then supply Nato with the means to destroy those arms, leaving Nato and Libya alike needing to replace the lost equipment and dealing with the same companies to do so. In this sense Libya is near-perfect confirmation of the old saying: that the cleverest arms-merchants sell to both sides, hope they cancel each other out - and then sell lots more (see "The age of hi-tech war: after Libya", 9 September 2011).

Andrew Feinstein's massive new study of the global arms trade - The Shadow World: Inside the Global Arms Trade (Hamish Hamilton, 2011) - charts much of Libya's arms-buying before the war of 2011. More will emerge in coming months about the post-war bonanza for the arms companies, but there will be very little information about the people killed by their weapons.

Libya could eventually make a peaceful transition to a stable, peaceful and forgiving state. If so, that will rightly be welcomed. But the dark legacies of this short war might yet handicap that process, if not haunt it to its own grave.

Paul Rogers is professor in the department of peace studies at Bradford University. His books include Why We’re Losing the War on Terror (Polity, 2007), and Losing Control: Global Security in the 21st Century (Pluto Press, 3rd edition, 2010).

This article first appeared on openDemocracy November 3, 2011

Israëlisch publiek steunt kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten

2011-12-05T06:51:00.000+01:00

Eternal Flame Peace park Hiroshima, Japan. The flame will be put out when the earth will be free from nuclear weapons.

64% van de Israëlische Joden is voor de instelling van een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten. Dat blijkt uit een recent opinieonderzoek [1] dat werd uitgevoerd door het Program on International Policy Attitudes (PIPA), [2] en gepubliceerd op de website van World Public Opinion.org. [3] De onderzoekers wezen er in de questionnaire [4] uitdrukkelijk op dat in zo’n kernwapenvrije zone Israël zowel als Iran zouden moeten afzien van kernwapens.

De druk om tot zo’n kernwapenvrije zone te komen is toegenomen, omdat die een antwoord kan geven op de kans dat Iran kernwapens ontwikkelt, wat tot een wapenwedloop in de regio zou leiden. Volgend jaar organiseert de VN een conferentie waar de mogelijkheid om het Midden-Oosten tot een kernwapenvrije zone uit te roepen aan de orde moet komen. Maar de Israëlische regering blijft zich tegen dit idee verzetten.

De Israëlische bevolking denkt daar kennelijk anders over. Minder dan de helft (43%) steunt een aanval op de Iraanse nucleaire installaties. En de respondenten tonen een realistische kijk op de zaken: 90% zegt dat Iran die uiteindelijk wel zal verwerven.

Israëlische Joden spraken zich niet alleen uit voor de lange termijn doelstelling om kernwapens uit de regio te bannen, maar ook om als tussenstap de eigen nucleaire installaties net als die van Iran transparant te maken. 60% was voorstander van internationale inspecties van “alle installaties waar nucleaire onderdelen kunnen worden geproduceerd of onderhouden” in alle landen in de regio, incl. Israël en Iran.

Volgens PIPA-directeur Steven Kull kunnen onderhandelingen rond het Iraanse nucleaire programma een uiterst positieve wending krijgen mochten Israël en Iran bereid zijn samen te werken in een ontwikkeling om van het Midden-Oosten een kernwapenvrije te maken.

Gegeven het belang van deze problematiek wordt het (Engelstalige) PIPA artikel hieronder integraal weergegeven.

* * *

Israeli Public Supports Middle East Nuclear Free Zone

December 1, 2011

A new poll of Israeli Jews finds that 64% favor establishing a nuclear free zone in the Middle East, even when it was spelled out that this would mean that Israel as well as Iran would give up the option of having nuclear weapons.

Pressure has grown for such a nuclear free zone in response to the potential for Iran acquiring a nuclear weapon, possibly leading to a regional arms race. Next year the United Nations will sponsor a conference devoted to trying to get the possibility of a Middle East Nuclear Free Zone back into play, but the Israeli government continues to resist the idea.

The logic of the Israeli Jewish public is clear. Less than half (43%) say they support an attack on Iran's nuclear facilities. Recently, even leading voices within Israel's defense community have said that such a strike would merely slow, but not stop Iran and that Israeli cities would be vulnerable to retaliation.

At the same time the Israeli public is far from sanguine about Iran's potential for acquiring nuclear weapons. An overwhelming 90% say that it is likely that Iran will eventually acquire nuclear weapons.

Asked which would be better--for both Israel and Iran to have nuclear weapons, or for neither to have nuclear weapons--a robust 65% say that it would be better for neither to have them. Only 19% say it would be better for both to have them.

The poll of 510 Israeli Jews is a joint project of the Program on International Policy Attitudes and the Anwar Sadat Chair at the University of Maryland, and was fielded by the Dahaf Institute in Israel. Interviews were conducted by telephone November 10-16. The margin of error is +/-4.3%.

The results were released in conjunction with the start of the Saban Forum on US-Israeli Relations at the Brookings Institution.

Highly significant to negotiations with Iran, Israeli Jews not only expressed support for the long term goal of eliminating nuclear weapons from the region but also for an interim step of making their nuclear facilities transparent together with Iran.

Asked about having all countries in the region, including Israel as well as Iran, "agree to have a system of full international inspections of all facilities where nuclear components could be built or maintained," 60% favored it.

"If Israel and Iran were to indicate a readiness to join a process toward turning the Middle East nuclear free zone this would be a major game changer in negotiations on Iran's nuclear program," comments Steven Kull director of PIPA.

"I find the findings surprising given the long held assumption that the Israeli public is not prepared to even discuss the nuclear issue given their deep seated sense of insecurity," adds Shibley Telhami, Anwar Sadat Professor for Peace and Development.

[1] http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/brmiddleeastnafricara/695.php?nid=&id=&pnt=695&lb

[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Program_on_International_Policy_Attitudes

[3] http://www.worldpublicopinion.org/

[4] http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/dec11/IsraeliMENFZ_Dec11_quaire.pdf

CIA, MI6 en Mossad operatie “regimewissel Syrië”: om Iran te bedwingen

2011-11-28T08:10:00.006+01:00

photo courtesy Stratfor Free Intelligence (from Report “Syria, Iran and the Balance of Power in the Middle East”)

De terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Irak, die eind dit jaar voltooid zou moeten zijn, dreigt een belangrijke verschuiving van het machtsevenwicht in het Midden-Oosten teweeg te brengen. Iran lijkt zich tot een dominante regionale mogendheid te ontwikkelen. Tot afgrijzen van de VS heeft Iran veel invloed in Irak verworven. Voor de Iraakse politici ligt het machtige Iran om de hoek en de Amerikaanse sterke arm steeds verder weg. Men laat het beter uit zijn hoofd om zich tegen Iran te verzetten, zo is de redenering. Na de arrestatie van Iraakse Soennitische leiders beseffen de Sjiietische politici - die lang niet allemaal pro-Iran zijn - dat zij zich maar beter plooien naar premier Nouri al-Maliki. De Koerden in Irak blijven rekenen op de VS vanwege de Amerikaanse investeringen in Koerdische olie. Maar zoals de bovenstaande kaart laat zien is dat voor de VS niet zo evident. De Koerdische oliebronnen liggen in de streek van Kirkuk, in het noordoosten van Irak, op een boogscheut van Iran. [1]

Turkije vreest voor aantasting van zijn regionale machtsbasis. Het land steunde het cynische ultimatum aan Syrië van de Arabische Liga, dat geen enkel democratisch land onder zijn leden telt. Maar Syrië legde dat ultimatum naast zich neer. Intussen duurt de door het buitenland aangewakkerde onrust in Syrië voort. De gewapende oppositiegroepen krijgen steun van het Syrische Bevrijdingsleger, een groep overlopers die vanuit Turkije en Libanon opereren. Met vereende krachten tracht men een burgeroorlog [2] te ontketenen. Een term echter die de realiteit geweld aandoet. De Syrische samenleving is een toonbeeld van tolerantie, waar Moslims en Christenen in harmonie samenleven. [3] De Syrische Lente lijkt een kopie van de “protestbeweging” in Libië die leidde tot een NAVO invasie en regimewissel. De media luisteren enkel naar de Syrische oppositiegroepen en laten het optreden van 17.000 gewapende strijders onder de demonstranten onvermeld. Burgers vallen ten prooi aan doodseskaders en sluipschutters. Blind terrorisme met de handtekening van de CIA, MI6 en Mossad en gefinancierd door Saudi Arabië en de Golfemiraten. [4] [5] [6] Dankzij de steun van Iran en de Iraakse premier Al-Maliki blijft Assad overeind.

Als Assad overleeft kan Iran in een strategisch belangrijk gebied bogen op een invloedssfeer die zich uitstrekt van West-Afghanistan tot de Middellandse Zee. Iran beschikt over een omvangrijk leger en kan rekenen op steun van militante bondgenoten. Zo'n Iraans machtsblok is vooral bedreigend voor Saudi Arabië. Iran wil die dreiging nog opvoeren, zodat het tot de tanden bewapende Saudi Arabië tot de conclusie komt dat een verzoenende houding meer oplevert dan verzet. De VS, Israel, Saudi Arabië en Turkije gaan tot het uiterste om de ontwikkelingen te dwarsbomen. Dat is wat wij vandaag in Syrië zien gebeuren. De toegenomen strijd valt niet toevallig samen met de beschuldiging dat Iran de Saudische ambassadeur in de VS wilde vermoorden, verhalen over subversieve acties van de Iraanse geheime dienst in Bahrein, het gepolitiseerde IAEA-rapport [7] met de absurde bewering dat Iran een nucleair ontstekingsmechanisme zou willen testen in een grote tank, [8] [9] en de explosie op een Iraanse raketbasis. De voortdurend herhaalde oorlogsretoriek moet de druk op Iran maximaal opvoeren, maar is niets meer dan een rookgordijn.

Intussen bieden de Republikeinse presidentskandidaten tegen elkaar op om het Iraanse “probleem” op te lossen. Het TV-debat van 12 november [10] werd door de moderator geopend met de tendentieuze opmerking dat het IAEA-rapport spreekt over “nieuwe, geloofwaardige bewijzen dat Iran kernwapens ontwikkelt”. Op de vraag hoe de kandidaten Iran een halt zouden toeroepen antwoordde Herman Cain dat hij steun zou verlenen aan groeperingen die proberen de regering omver te werpen. Newt Gingrich zei dat hij in samenwerking met de Israëlische regering de geheime operaties in Iran om het Iraanse kernwapenprogramma te blokkeren maximaal zou opvoeren. En Mitt Romney noemde de huidige toestand rond het Iraanse nucleaire programma Obama’s “grootste tekortkoming op het gebied van buitenlands beleid” en voegde daar nog aan toe dat “als we Barack Obama herverkiezen, Iran in de kortste tijd een kernwapen heeft.” Allemaal uitspraken die bijdragen aan het valse beeld dat Iran een bedreiging vormt voor de VS.

Iran is vanzelfsprekend opgewassen tegen de psychologische druk. Zo pakte het recent rücksichtslos 12 CIA-agenten op die in samenwerking met de Israëlische geheime dienst Mossad aanslagen zouden beramen op Iran’s militair apparaat en nucleaire programma. [11] [12] Dat gebeurde nadat de door Iran gesteunde Libanese politieke beweging Hezbollah in juni een aantal CIA-infiltranten had ontmaskerd. Of Iran nu wel of niet met kernwapens bezig is, het moet nog een lange weg afleggen voor het beschikt over operationele bommen. De Iraanse dreiging is niet nucleair, maar geopolitiek. Als Iran vandaag zijn volledige nucleaire programma opgeeft verandert er niets. Iran krijgt het in de regio voor het zeggen, terwijl de VS, Israel, Turkije en Saudi Arabië het tij proberen te keren. Nog meer druk op Iran, en een nieuw regime in Syrië op Westerse leest, dat zijn de maatregelen die een dam moeten opwerpen tegen de Iraanse invloed in Irak. Maar Assad’s positie lijkt onaantastbaar. Daar waar gewapend optreden niet voor de hand ligt, lijkt steun aan de Soennitische oppositie de aangewezen weg. De uitkomst blijft twijfelachtig: de Syrische geheime dienst heeft volop greep op de oppositie.

Recent werden in een hoorzitting voor een Senate Subcommittee enkele interessante Future Policy Options voor het Iran-beleid voorgesteld. [13] Sancties helpen niet en zijn ook negatief voor de VS, bondgenoten en de wereldeconomie. China, dat intensieve economische banden met Iran heeft, kan onder druk worden gezet. Maar de diplomatie mag nooit van tafel. Dertig jaar overleg heeft tastbare resultaten opgeleverd. Maatregelen die Washington verbieden om met Iran te onderhandelen zijn onbezonnen en contraproductief. De voortdurende oproepen tot geweld verzwakken de oppositie en versterken het regime. De terughoudendheid van de regering-Obama bij het aantreden van de oppositiebeweging in juni 2009 was de juiste aanpak. En het is ronduit bespottelijk dat men de laatste tijd enkel praat met de in diskrediet geraakte terroristische organisatie Mujahideen-e Khalq en haar pleitbezorgers. Een serieuze regering laat zich voorlichten door instanties die het reilen en zeilen in Iran kennen, aldus Iran-expert Suzanne Maloney.

Ook macro-economische gegevens tonen aan dat de sancties Iran niet deren. Nazicht van de Iraanse groeicijfers sinds 2005 [14] leert dat die beduidend beter zijn dan die van de VS. In deze periode kende Iran een jaarlijkse economische groei van tussen de 5% en 2,5%, met een positieve uitschieter van 10,8% in 2007 en negatieve van 0,6% in 2008. In dezelfde periode groeide de Amerikaanse economie slechts met 1,5% tot 3%, met een positieve uitschieter van 3,1% in 2005 en negatieve van -3,5% in 2009. De verschillen in groei van het BBP per hoofd van de bevolking zijn nog spectaculairder: die van Iran bewegen zich in de periode 2006-2010 tussen de 16,3% en 10,7%, met een positieve uitschieter van 37,1% in 2007 en negatieve van 1,0% in 2009. In de VS groeide het BBP per capita jaarlijks tussen de 0,9 en 5,0%, met een negatieve uitschieter van -3,3% in 2009.

De VS heeft recent de sancties tegen Iran nog verder aangescherpt, een wapen dat niet alleen niet blijkt te werken, maar ook contraproductief is. Het is de kwadratuur van de cirkel. Als Washington Iran een halt wil toeroepen moet het kiezen. Het kan leren leven met de ontwikkelingen. Het kan proberen een akkoord te sluiten met Iran, al is dat misschien geen sinecure. Of het kan kiezen voor de gewapende strijd. De laatste optie veronderstelt dat de VS klaar is voor Iraanse tegenaanvallen, vooral in de Straat van Hormuz. Voor Washington zijn dit allemaal omstreden keuzes. De val van Assad heeft bij de Amerikaanse beleidsmakers dus de hoogste prioriteit. Een hachelijke onderneming. De slotakte van het Irak-drama is nog gecompliceerder dan verwacht.

[1] George Friedman: “Syria, Iran and the Balance of Power in the Middle East”

[2] Martin Janssen: “Het Westen probeert een burgeroorlog te ontketenen in Syrië”

[3] Webster Tarpley op RT: “CIA, MI6 and Mossad: Together against Syria”

[4] Rick Rozoff: “U.S. Arms Persian Gulf Allies For Conflict With Iran”

[5] Julie Lévesque: “Media Lies Used to Provide a Pretext for Another "Humanitarian War": Protest in Syria: Who Counts the Dead?”

[6] Emile Hokayem: “Revolutionary road: Among the Syrian opposition"

[7] Seymour Hersh: “Iran and the IAEA”

[8] Gareth Porter: “Ex-Inspector Rejects IAEA Iran Bomb Test Chamber Claim”

[9] Seymour Hersh: “Propaganda Used Ahead of Iraq War Is Now Being Reused Over Iran's Nuke Program”

[10] YouTube: “Republican rivals talk tough on foreign policy”

[11] Associated Press: “Report: Iran parliamentarian says 12 CIA agents arrested”
[12] Howard LaFranchi: “CIA arrests in Iran? Allegations point to smoldering covert war with US”
[13] Suzanne Maloney: “Progress of the Obama Administration’s Policy Toward Iran”

[14] International Monetary Fund: “World Economic Outlook Database”

Israel's Old Road is Rapidly Fading as Times Change in Middle East

2011-11-23T06:25:00.000+01:00

by John Taylor

(Official White House Photo by Pete Souza)

While the Jewish state remains the strongest military power in the Middle East, it is increasingly isolated in a region undergoing dramatic political change. Israel needs to adopt a policy of engagement and dialogue with its neighbors in order to safeguard its position in the region.

In a recent speech to the US Congress, Israel’s Prime Minister, Benjamin Netanyahu, rejected Barack Obama’s latest peace initiative, as he insisted that Israel could not return to its pre-1967 borders on the West Bank or give up sovereignty over Jerusalem. The impression of a confident, yet defiant, Israeli Prime Minster has been reinforced by Israel’s relative political stability, its robust economic growth and the Jewish state’s continued importance to America as its only dependable partner in the region. Nevertheless, recent events in the Middle East point to the Jewish state’s growing isolation and limited ability to influence events as they unfold.

The demand for more democracy in the Arab world has also strengthened the desire among the Palestinians for an independent state. For the first time in many years, the Palestinians have succeeded in creating a united front, as the two largest factions - Fatah and Hamas - have overcome their bitter rivalry to form a unity government, and are now seeking recognition for an independent state at the United Nations - a move, which Israel is desperately trying to prevent.

Outside Israel’s borders, the fall of former Egyptian President, Hosni Mubarak, has also had serious implications for the Jewish state. While the ruling elite in Egypt had reconciled itself to the existence of Israel, the population, at large, remained considerably more hostile. Now the new Egyptian administration has reopened the border crossing between Egypt and the Gaza Strip and facilitated the reconciliation process between the Palestinian Authority and Hamas. In effect, Israel’s efforts to defeat Hamas through a blockade of the Gaza strip and a brief war in 2009 have been nullified by political revolution in Egypt. The recent attacks in southern Israel and the closure of the Israeli embassy in Cairo have served to merely heighten the existing tensions between the two countries.

The Jewish state’s inability to influence events which impact its security has been further highlighted by Iran’s nuclear program. Despite the imposition of economic sanctions and the threat of force by both the US and Israel, Iran has refused to give up its efforts to develop nuclear power. The Israeli government has also been unable to dissuade Russia from providing Iran with nuclear expertise. Moreover, the presence of Hezbollah in Lebanon, which is supported by Iran, continues to pose a threat to the Jewish state.

In a further sign of Israel’s diplomatic weakness, relations with Turkey – one of the few states in the region with which the Jewish state has previously enjoyed close ties - have markedly deteriorated during the last few years. A series of diplomatic incidents and Israel’s seizure of a Turkish aid flotilla bound for the Gaza Strip in 2010 has caused a serious rift between the two countries, and despite international efforts to isolate Iran, Turkey has been keen to increase trade with Tehran, much to Israel’s chagrin.

While Israel’s relations with Western governments remain good, its standing in Western public opinion has fallen dramatically. In this regard, criticism of Israel is now appearing from an unexpected source, as an increasing number of Jewish organizations and academics/intellectuals are voicing their opposition to the policies pursued by the Israeli government. In unprecedented scenes, Netanyahu’s speeches before AIPAC and the US Congress this past May were disrupted by Jewish hecklers protesting against Israel’s continued occupation of the West Bank and siege of the Gaza Strip.

What can Israel do to address these issues? A radical new approach is needed which will enable Israel to regain the diplomatic initiative in the Middle East and improve its image in the West. The Jewish state needs to offer substantial concessions to the Palestinians. This involves not only relinquishing control over the West Bank and East Jerusalem, but also recognizing Palestinian claims to areas that were inhabited by the Palestinians before 1948. This might not mean a return of all the Palestinian refugees to their former homes in Israel, but would involve an equitable sharing of resources between Israelis and Palestinians over all of Israel and Palestine. Such a shift in policy could, in turn, open the way for an improvement in relations with Egypt and Turkey and repair Israel’s tarnished image in the West. The Jewish state also needs to extend its cooperation with the Arab states in the Gulf region, which feel equally threatened by the Islamic republic, rather than simply restating the threat of a pre-emptive strike against Iran’s nuclear facilities. This involves considerable political risks, but at least provides an alternative to the current situation where Israel faces growing international isolation over its policies towards the Palestinians and is locked into permanent conflict with its neighbors.

John Taylor (B.A. Modern European Studies from University College of London, M.A. War Studies from King’s College London) is an expert in Security and International Relations based in London.

This article first appeared on Atlantic-Community.org October 13, 2011.

Hoe Amerika zich in zijn Iran-beleid in een hoek heeft gemanoeuvreerd

2011-11-16T07:53:00.002+01:00

“Iran gaat voortdurend verder dan waartoe het verplicht is om het Internationale Atoomagentschap (IAEA) te overtuigen van zijn vreedzame bedoelingen.” Dat zegt Ali Asghar Soltanieh, Iran’s ambassadeur bij het Internationale Atoomagentschap (IAEA), in de bovenstaande videoclip. [1] “Het [IAEA-] rapport is niet professioneel en niet evenwichtig. Het heeft politieke motieven en is [tot stand gekomen] onder politieke druk van de VS en enkele andere Westerse landen. Wij hebben de afgelopen acht jaar nauw samengewerkt met de IAEA; we hebben in Iran meer dan 4.000 aangekondigde en ruim honderd onaangekondigde inspecties gehad. De resultaten zijn door het agentschap gepubliceerd. Men heeft geen enkel bewijs gevonden dat er ook maar een gram uranium richting militaire toepassingen is gegaan,” aldus Soltanieh. Over de bezorgdheid dat een Iraans nucleair programma een militaire toepassing kan krijgen zei Soltanieh dat er in de wereld 400 kernreactoren zijn en dat splijtstof zowel voor vreedzame als militaire doeleinden kan worden gebruikt, wat niet betekent dat elk land met een reactor ook kernwapens ontwikkelt.

Op RT is ook een interview te zien met de Israëlische vredesactivist en voormalig Knesset-lid Uri Avnery. [2] Ook die is van mening dat een militair conflict tussen Israel en Iran niet direct in het verschiet ligt, de opgeklopte verhalen in de media ten spijt. Amerika geeft daar geen toestemming voor. Israel kan een militair optreden van enige omvang alleen maar uitvoeren met Amerikaanse logistieke steun. Iran zal een Israëlische aanval dus opvatten als een Amerikaanse aanval en dienovereenkomstig beantwoorden. Maar de geruchtenmolen helpt ook om de internationale sancties tegen Iran nog aan te scherpen, en om de aandacht voor de Israëlische binnenlandse sociale spanningen af te leiden. De beleidsmakers weten dat sancties niet helpen tegen een land dat zijn zinnen heeft gezet op de ontwikkeling van kernwapens als afschrikking tegen agressie, maar sancties zijn wel een goede dekmantel om niets te doen, aldus Avneri, die de dreiging plaatst in de context van de neoconservatieve plannen van de regering-Bush II.

Daar waar Avneri een aanval op Iran niet ziet gebeuren, was Noam Chomski [3] daar begin dit jaar heel wat genuanceerder over. Amerika ziet een grondoorlog met Iran niet zitten, maar is wel in staat om Iran te bombarderen, bv. met de op Diego Garcia gestationeerde bunker-busters. [4] De vraag is of het hier gaat om psychologische oorlogsvoering, of dat Amerika zich daadwerkelijk voorbereidt op een aanval. Als één van de weinige analisten wijst Chomsky erop dat Amerika zich met zijn optreden in een hoek manoeuvreert waar maar weinig opties overblijven. Men moet niet onderschatten hoezeer de propaganda over de Iraanse dreiging de publieke opinie heeft gemanipuleerd. Terwijl drie jaar geleden de overgrote meerderheid van de Amerikanen nog tegen militair optreden tegen Iran was, ondersteunt vandaag bijna tweederde een aanval mocht de diplomatie falen. [5] Die diplomatie is overigens gericht op het stopzetten van alle nucleaire activiteiten in Iran, zoals we die in heel wat landen aantreffen, niet enkel op het ontwikkelen van kernwapens.

Gevraagd naar de strategische logica van het optreden van de Amerikaanse machthebbers zegt Chomsky dat die lijkt op de logica van 1962, toen Kennedy niet bereid was raketten in Turkije uit te ruilen tegen raketten in Cuba. Geen enkele strategische logica, gewoon krankzinnig. Maar zo werken de planners wanneer zij zich in een hoek hebben gemanoeuvreerd. Een uiterst zorgelijke situatie, aldus Chomsky. Is die Iraanse dreiging nu werkelijk zo vreselijk? Op die vraag bestaat een gezaghebbend antwoord in de vorm van de jaarlijkse National Security Estimate (NIE). [6] Welnu, de twee meest recente NIE’s over de nucleaire vorderingen van Iran zeggen dat er geen afdoend bewijs is dat Iran sinds 2003 pogingen om een kernbom te ontwikkelen heeft ondernomen. [7] De VS en zijn bondgenoten, waaronder Israel, hebben geen harde bewijzen voor een geheim kernwapenprogramma in Iran kunnen vinden, jarenlange geheime operaties in Iran, satellietbeelden, en de inzet van een groot aantal Iraanse spionnen ten spijt.

De dreiging die van Iran uitgaat is niet van militaire aard. Iran besteedt betrekkelijk weinig aan defensie, zelfs gemeten naar regionale normen. De Iraanse strategische doctrine is erop gericht een inval lang genoeg af te houden om een conflict via diplomatie tot oplossing te brengen. Iran heeft maar geringe mogelijkheden om militaire macht uit te oefenen op het buitenland, een eventueel kernwapen past enkel in die afschrikkingstrategie. Iran is wel bedreigend voor de VS vanwege “de Iraanse initiatieven om de regio te destabiliseren.” In het jargon van de internationale politiek betekent destabiliseren: “een optreden dat tegen de Amerikaanse orders ingaat.” Dat Iran aan invloed wint in Afghanistan en Irak is destabiliserend, maar een Amerikaanse invasie in die landen is stabiliserend. Scheuringen binnen belangrijke sectoren in Iran geven ruimte voor democratische ontwikkelingen. Maar de democratiseringsbeweging in Iran is niet gediend met de internationale sancties. Die laten het regime toe zijn bevolking te mobiliseren.

Voor Iran is het nucleaire programma gericht op het verrijken van uranium in eigen beheer. [8] Geen enkele politieke groepering in Iran is te porren om zich daar tegen te verzetten. En toch probeert de VS met economische sancties, internationale isolering en militaire dreiging het regime tot andere gedachten te brengen, tegen de andere P5+1 landen (Rusland, China, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië) in. Pogingen die tot mislukking zijn gedoemd. De maatregelen versterken slechts de positie van het regime. De Iraanse bevolking weet intussen heel goed dat een aanval op de nucleaire installaties het nucleaire programma slechts kan vertragen. Zo’n aanval leidt ook regelrecht tot de terugtrekking van Iran uit het Non-proliferatieverdrag [9] en een versnelde ontwikkeling van kernwapens. Voor de enige haalbare optie wordt het kort dag: de VS aanvaardt uraniumverrijking in Iran, dat in ruil garanties geeft dat het geen kernwapens zal ontwikkelen. Voor een dergelijke win-win deal moet dringend het vertrouwen tussen partijen worden hersteld. Het betaamt het enige land dat ooit kernwapens heeft gebruikt [10] om daartoe het initiatief te nemen.

Maar de VS moet dan wel willen onderhandelen. En daar schort het aan, [11] sterker nog, als het aan het Congres ligt wordt elk diplomatiek overleg met Iran wettelijk verhinderd. Dat staat in de Iran Threat Reduction Act of 2011, [12] een wetsvoorstel dat met grote meerderheid in het House Foreign Relations Committee werd aangenomen. Nooit eerder heeft het Amerikaanse Congres het recht van de Executive Branch [13] om te overleggen met buitenlandse overheidsvertegenwoordigers beperkt, zelfs niet in oorlogstijd. De wet lijkt te zijn ontworpen om de VS richting militair conflict met Iran te duwen. Gelukkig spreken diplomaten en CIA medewerkers zich uit tegen deze aanzet tot oorlog. Zo zegt de CIA-veteraan en professor aan de Georgetown University Paul Pillar [14] :“Deze wet illustreert opnieuw de tendens om diplomatie als beloning te zien, in plaats van wat die moet zijn: een instrument dat onze belangen moet dienen.” Tenzij het publiek in opstand komt zal deze wet worden aangenomen en het risico op een rampzalige oorlog vergroten. God bless the United States of America!

[1] RT 10 november: “IAEA has not found a gram of military uranium in Iran - Iran's envoy to IAEA”
[2] interview met Paula Slier 14 november: “No responsible leader of Iran would dare not to have the bomb”
[3] interview met de Iraans-Amerikaanse professor Hamid Dabashi: “Chomsky over Iran en de geopolitieke situatie” deel 2
[4] Geopolitiek in perspectief: “Is de VS op weg naar een oorlog met Iran?”
[5] zie bv. Jeffrey M. Jones: “Americans Continue to Rate Iran as Greatest U.S. Enemy,” “In U.S., 6 in 10 View Iran as Critical Threat to U.S. Interests”, en het telefonisch onderzoek van Opinion Dynamics van 2 maart 2010 in opdracht van Fox News
[6] Wikipedia: “National Security Estimate”
[7] Seymour M. Hersh: “Iran and the Bomb”
[8] Kayhan Barzegar: “The US is wrong about Iran. Cutting a deal is the only win-win solution”
[9] Wikipedia: “Non-proliferatieverdrag”
[10] Geopolitiek in perspectief: “De hypocrisie van het enige land dat ooit kernwapens heeft gebruikt”
[11] Stephen Zunes: “Iran Threat Reduction Act Actually Enhances Threat of War”
[12] Govtrack.us: “H.R. 1905: Iran Threat Reduction Act of 2011”
[13] voornamelijk het Witte Huis en het Ministerie van Buitenlandse Zaken, zie Wikipedia: “Executive (government)”
[14] Paul Pillar: “Ostracism Madness”

Het Israëlische wapengekletter tegen Iran: een nieuw vals alarm?

2011-11-09T16:12:00.004+01:00

Het fameuze rapport van het IAEA, [1] het atoomagentschap van de VN, is dus uit. “Iran heeft gewerkt aan een kernwapen. Ook zijn er in het geheim proeven uitgevoerd die erop wijzen dat Iran bezig is een kernwapen te ontwikkelen,” zo meldt de NOS in de bovenstaande videoclip, [2] die op de NOS-site de titel “IAEA: Iran bezig met ontwikkeling kernwapen” meekrijgt. In een ander bericht [3] koppelt de NOS het IAEA nieuws aan de waarschuwing van de Israëlische president Peres voor een aanval op Iran, maar besluit wel met de mededeling dat “Iran zelf altijd [heeft] beweerd dat het atoomprogramma alleen is bedoeld voor het opwekken van energie.”

Een kritische blik op het IAEA rapport [4] leert echter dat het Agentschap de afwezigheid van niet-aangegeven nucleair materiaal niet kan bevestigen en evenmin of alle nucleair materiaal in Iran dient voor vreedzame doeleinden (§52). Het Agentschap maakt zich zorgen over een mogelijke militaire dimensie aan het Iraanse nucleair programma en heeft aanwijzingen dat “Iran has carried out activities relevant to the development of a nuclear explosive device” (§53). Het IAEA heeft dus slechts vermoedens dat Iran aan een kernwapen werkt. De NOS-verslaggeving is dus tendentieus.

Hoe moeten we de berichtgeving van de afgelopen dagen dan wel duiden? Een terugblik op de geschiedenis leert dat wij al tenminste 18 jaar met de regelmaat van de klok worden gewaarschuwd voor een ophanden zijnde Israëlische aanval op Iran, die in de Amerikaanse media dan steevast als “preëmptief” [5] wordt bestempeld. De Iraanse analist Cyrus Safdari geeft op Iran Affairs een mooi overzicht [6] van de reeks “waarschuwingen” en koppelt daar de herhaalde beweringen aan vast dat Iran op het punt staat om kernbommen aan zijn wapenarsenaal toe te voegen. Maar het stramien is steeds: Israël luidt de alarmbel, om vervolgens zonder veel kabaal de strijdlust terug te brengen tot de “normale” vijandigheid. De laatste Israëlische oproep volgt op het bizarre verhaal [7] over een complot om de Saudische ambassadeur in de VS te vermoorden, en op berichten [8] over een Israëlische test met nieuwe lange-afstandsraketten en oefeningen met luchtaanvallen op grote afstand. Het hoort allemaal bij het wapengekletter.

Moeten wij de laatste Israëlische oproep om Iran te bombarderen serieus nemen? Het antwoord is dat dit het zoveelste vals alarm is. Een politiek geïnspireerd alarm weliswaar. De Israëlische dreigementen maken deel uit van een tactiek om de VS en Europa aan te zetten de sancties tegen Iran te verscherpen en om te verhinderen dat het Westen een compromis met Teheran sluit over het nucleaire programma. Een tactiek die steeds werkt. Washington gebruikt de dreigementen om de internationale gemeenschap onder druk te zetten om voor de lieve vrede nieuwe sancties uit te vaardigen. De Israëlische tactiek is gericht op een keuze tussen sancties of oorlog, niet tussen een confrontatie of diplomatie. Om met het wapengekletter geloofwaardig te blijven worden steeds weer nieuwe kunstjes opgevoerd. Dit maal ging het over het intense debat binnen het Israëlische kabinet tussen voor- en tegenstanders van een aanval op Iran. Geruchten die bewust werden gelekt en de wereld als een bizarre reality show op de televisie werden voorgeschoteld. Maar hoe dan ook: Israël wint. De sancties verzwakken Iran, Israël blijft de dominante macht in het Midden-Oosten. En er is een bonus: de kansen op een “spontane” regime change in Iran nemen toe.

Als men de ergerlijke spin voor zoete koek aanneemt kan men het IAEA rapport nog zien als waarschuwing dat Iran op het punt staat toe te treden tot de club van kernwapenmogendheden. Men moet echter bedenken dat de IAEA geen neutrale organisatie is, maar een politiek instituut. Het meest intensief geïnspecteerde nucleair programma van het laatste decennium is dat van Iran. [9] Sinds januari 2003 zijn 28 (58%) van de 48 IAEA-inspectierapporten aan Iran gewijd, zes aan Syrië, vijf aan Libië, drie aan Noord-Korea, drie aan Zuid-Korea, en één aan Egypte. In deze periode wijdde de IAEA dus slechts drie (7%) van zijn rapporten aan VS-bondgenoten. Dat zegt heel wat over de politisering van de IAEA onder druk van de VS en de NAVO, een fenomeen dat nog verergerd is met het aantreden 1 december 2009 van de Japanner Yukiya Amano als directeur-generaal, toen de “irritant onafhankelijke” Mohamed ElBaradei [10] er niet in slaagde een derde termijn te verwerven.

Men moet de berichtgeving zien in de context van een nieuwe “Koude Oorlog” [11] tussen Iran aan de ene kant, en de VS en zijn bondgenoten in de Perzische Golf - zoals Saudi Arabië - aan de andere. Terwijl de VS zijn troepen uit Irak terugtrekt en volksopstanden het Midden-Oosten overspoelen is het doorkruisen van kansen op een onderhandelde oplossing voor het Iraanse nucleaire programma wel het laatste waar Washington op zit te wachten. Maar dan moet Washington wel ingaan op de herhaalde Iraanse oproepen om de onderhandelingen over het nucleaire programma te hervatten. Het feit dat het niet op die oproepen ingaat duidt erop dat men een Iraans kernwapenprogramma niet als eerste prioriteit ziet. Hebben de analisten [12] [13] die dit wapengekletter plaatsen in de context van het ruimere conflict tussen het Westen en de rest van de wereld dan toch gelijk? Die menen dat het Westen het monopolie op de technologie voor de productie van kernbrandstof - de enige energiebron voor de nabije toekomst - onder de dekmantel van de strijd tegen “proliferatie” aan zich wil houden.

Hoe het ook zij, men mag het Israëlische wapengekletter toch niet geheel naast zich neerleggen. [14] De holle dreigementen in het verleden strandden steeds op het Pentagon. Misschien ziet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu nieuwe kansen in de herverkiezingskoorts waarin de Amerikaanse president verkeert. Daar waar de Republikeinen de president voortdurend verwijten Israël onvoldoende te steunen kan die zich geen nieuwe confrontatie met Netanyahu veroorloven. Bovendien zijn sancties en militair optreden in de Israëlische visie geen of-of opties, maar complementair. Enkel een combinatie geeft Israël het gevoel dat het machtsevenwicht in de regio stevig in zijn voordeel is verankerd. Nu Washington nog maar weinig mogelijkheden resten om Iran extra te straffen en de geloofwaardigheid van Israël na de vele loze dreigementen een nieuw dieptepunt heeft bereikt luidt de vraag hoe lang men deze gevaarlijke evenwichtsoefening langs de afgrond kan blijven spelen.

[1] Wikipedia: International Atomic Energy Agency

[2] NOS: “IAEA: Iran bezig met ontwikkeling kernwapen”

[3] NOS “IAEA: Iran werkte aan kernwapen”

[4] IAEA: “Implementation of the NPT Safeguards Agreement and relevant provisions of Security Council resolutions in the Islamic Republic of Iran”

[5] zie het rapport “Preeëmptief Optreden ” van de Adviesraad Internationale Vraagstukken

[6] Cyrus Safdari: “Israel about to bomb Iran - after 18 years of speculation and sabre-rattling??”

[7] Geopolitiek in perspectief: “Het Iraanse “complot”, het zoveelste Amerikaanse dubbel spel”

[8] zie de editorial “Israel is unwise to raise the nuclear stakes” in The Observer

[9] Edward S. Herman en David Peterson: “The Iran Threat in the Age of Real-Axis-of-Evil Expansion”

[10] Paul Woodward: “Why are we being readied for war with Iran?

[11] Richard Javad Heydarian: “Iran Plot: A Pretext for War"

[12] Cyrus Safdari: “Iran nuclear conflict: The true context”

[13 USA TODAY: “Atomic conference criticizes Israeli nukes”

[14] Titra Parsi: Is Netanyahu bluffing once again?

Het strategische kernwapenbeleid van de VS in de periode 1945-2004

2011-11-06T18:32:00.004+01:00

Vijfentwintig jaar geleden, op 11 en 12 oktober 1986, vond een ontmoeting plaats in Reykjavik (IJsland) tussen de Amerikaanse president Ronald Reagan en Sovjetleider Mikhail Gorbachev. Hun baanbrekende gesprekken gingen over de afschaffing van kernwapens, die in een eerste fase voorzagen in een nul-optie voor ballistische raketten. Door wantrouwen en tegengestelde doelstellingen slaagden de onderhandelaars er niet in om de kernwapenwedloop te beëindigen. Dat Ronald Reagan in Reykjavik akkoord wilde gaan met de vernietiging van kernwapens is een leemte in een voor het overige uiterst informatieve en professionele documentaire over de geschiedenis van het Amerikaanse kernwapenbeleid. Deze werd geproduceerd door Sandia National Laboratories onder de Freedom of Information Act en 11 oktober 2011 voor het eerst gepubliceerd door het Amerikaanse National Security Archive.

"U.S. Strategic Nuclear Policy" is een uit vier delen bestaande, bijna vier uur lange videodocumentaire. Dit werk zag het levenslicht in 2005 en werd geregisseerd door Sandia stafmedewerker Dan Curry, die het script scheef en de interviews voor zijn rekening nam. De documentaire is een belangrijke informatiebron voor historici, sociale wetenschappers, studenten en andere belangstellenden. Het verhaal begint bij de Tweede Wereldoorlog en de atoombommen op Japan, ontleedt het Amerikaanse kernwapenbeleid met speciale aandacht voor de geschiedenis van de nucleaire afschrikking tijdens de Koude Oorlog en vervolgens tot de nasleep van 9/11.

Curry sprak met mensen op hoog niveau uit de jaren van de Koude Oorlog, met recent in functie zijnde topmedewerkers op defensie, en met adviseurs en wetenschappelijke specialisten, waaronder enkele sceptische en dissidente stemmen (zie de betreffende lijst). De interviews leveren een breed scala aan inzichten op, waaronder die van de voormalige ministers van defensie Robert McNamara en James Schlesinger, medewerkers van de regering-Eisenhower Robert Bowie en Andrew Goodpaster, de vroegere veiligheidsadviseur Brent Scowcroft en de laatste opperbevelhebber van het Strategic Air Command generaal Lee Butler. Voorts komen universitaire onderzoeksmedewerkers aan het woord, waaronder de Stanford professoren Lynn Eden, Scott Sagan en David Holloway, professor Janne Nolan van de University of Pittsburgh, professor Paul Boyer van de University of Wisconsin en wijlen Randall Forsberg, een vredesactivist/wetenschapper verbonden aan het City College of New York.

Hoewel ingewijden bekend zullen zijn met de materie blijft de vorm waarin het onderwerp wordt gebracht - interviews en film - fascinerend om naar te kijken. De beelden van kernoorlogplanning en het aanduiden van doelen, van oorlogsplannen tijdens het begin van de Koude Oorlog tot de uitwerking van het eerste SIOP zijn uiterst pakkend. Naast het gebruik van filmbeelden van kernproeven, topoverleg, enz., maken de producers prachtig gebruik van beelden van overheidsdocumenten die dateren uit elke fase van de kernwapengeschiedenis van de VS, van de Koude Oorlog tot de jaren 1990. De kijker ziet zelfs de titelpagina’s van documenten die geclassificeerd blijven, zoals de SIOP van de jaren 1980, zij het dat de tekst soms onleesbaar is gemaakt.

Aan het begin van de film legt Sandia-directeur Thomas Hunter uit dat één van de bedoelingen van de documentaire is om een discussie aan te moedigen over twee onderwerpen: 1) welke rol moeten kernwapens spelen, en 2) hoe ziet de toekomstige vraag naar kernwapens er uit. Een bevestigende benadering die past binnen Sandia's doelstelling om de betrouwbaarheid, veiligheid en beschutting van het Amerikaanse kernwapenarsenaal te waarborgen. De documentaire haalt niet de onderste steen boven, mogelijk om opschudding onder kijkers uit overheids- en legerkringen te voorkomen, hoewel daar uiteenlopend wordt gedacht over het nut van kernwapens. Toch slagen de vier video’s erin een geloofwaardig beeld te schetsen over een complex onderwerp.

Geopolitiek in perspectief geeft - met toestemming van National Security Archive - de video’s weer op aparte pages (US Nukes ...), zie de lijn onder de brede bruine titelbalk. Ter inleiding laten we hieronder de voor kernwapens relevante stellingen volgen uit de derde versie, gepubliceerd in 2008 in het boek “De Koude Oorlog. Een nieuwe geschiedenis,” van de veertig stellingen over de Koude Oorlog van de Belgische historicus Yvan Vanden Berghe, emeritus gewoon hoogleraar internationale politiek aan de Universiteit Antwerpen. De eerste versie verscheen in De Nieuwe Maand, april 1989, jg. 32, nr. 4, pp. 27-30, een tweede versie werd gepubliceerd in 2002 in het boek “De Koude Oorlog.”

Stelling 9. Het was niet nodig om twee atoombommen in Japan tot ontploffing te brengen om de Japanners tot overgave te dwingen. Ze wilden reeds in juni 1945, mits het behoud van de keizer, capituleren. Niet geheel ten onrechte zagen de Sovjets in de atoombommen ook een voor hen bestemde intimidatiepoging.

Stelling 10. Bij het einde van de Tweede Wereldoorlog waren de Verenigde Staten, die over het kernmonopolie beschikten, de economische maar ook de militaire reus van de wereld geworden. De Sovjetunie had zevenentwintig miljoen mensenlevens en 40% van haar economisch potentieel verloren en snakte daarom naar een adempauze.

Stelling 14. De Sovjetunie is nooit van plan geweest West-Europa aan te vallen en te veroveren. De westerse leiders hebben dit altijd geweten. De defensiemiddelen en het NAVO-pact werden niet opgebouwd tegen sovjetintenties maar tegen de sovjetmiddelen. Na de dood van Stalin geloofden - tenzij voor korte tijd - ook de sovjetleiders niet meer in een westerse aanval. De wapenwedloop was dan ook een zichzelf voedend en uit de hand gelopen strategospel.

Stelling 24. De vele vernuftige strategische theorieën die sinds het ontstaan van de kernwapens zijn ontwikkeld, kunnen in essentie allemaal worden herleid tot het nastreven van de “wederzijds verzekerde vernietiging” (MAD).

Stelling 25. Indien we de these aanhouden dat een Derde Wereldoorlog niet is uitgebroken dankzij de “wederzijdse verzekerde vernietiging” dan had het volstaan dat elke partij slechts vijftig atoomduikboten bezat met twintig meerkoppige atomaire langeafstandsraketten aan boord. Alle andere atoomwapens waren dan overbodig.

Stelling 26. De grote Oost-West-oorlog is niet vermeden dankzij de bedreiging van de “wederzijds verzekerde vernietiging”, maar gewoon omdat geen van beide partijen een dergelijke oorlog wou.

Stelling 31. De “plaatsing” door Chroesjtsjov van korte- en middellangeafstandsraketten in 1962 in Cuba was een mislukte poging om de lat gelijk te leggen. De Verenigde Staten hadden een overwicht aan langeafstandsraketten en hadden middellangeafstandsraketten opgesteld in West-Europa. Chroesjtsjov liep een smadelijke nederlaag op en moest de militaire suprematie van de Verenigde Staten erkennen.

Stelling 40. De Koude Oorlog kan ook worden gezien als een variant van de eeuwenoude strijd tussen de orthodoxie en de andere christelijke godsdiensten. Omwille van het groot mentaliteitsverschil tussen het Amerikaans calvinisme en de Russische orthodoxie zijn er in de toekomst nog spanningen te verwachten. Angst voor de gemeenschappelijke potentiële vijand China kan beide partijen dichter bij elkaar brengen.