Trump’s speech in Riyadh signals US escalation against Iran

By Bill Van Auken

Riddled with hypocrisy, clichés and absurdities, President Donald Trump’s speech Sunday before an assembly of monarchs and despots in Saudi Arabia spelled out an agenda of escalating US militarism throughout the Middle East and a buildup in particular toward war with Iran.

Hailed by a fawning American media as “presidential”--supposedly eclipsing for the moment the crises and factional struggles engulfing the administration--the speech was reportedly drafted by Stephen Miller, the extreme right-wing ideologue credited with being the chief architect of Trump’s abortive executive order banning people from seven predominantly Muslim nations from entering the US.

Much in Trump’s half-hour address echoed the speech delivered by Barack Obama in Cairo eight years earlier. Both presidents declared their desire to reset US relations with the Middle East, while absurdly posturing as leaders of a pacifist nation seeking only good for the region and offering to head up a united struggle against “violent extremism.”

In what was meant as a rhetorical invocation to action against terrorism, Trump told his audience, “Drive them out. Drive them out of your places of worship. Drive them out of your communities. Drive them out of your holy land. And drive them out of this earth.”

Like Obama before him, Trump had no interest in dealing with who brought Al Qaeda and similar forces in, as the historical trail leads directly to the CIA in Afghanistan and US imperialism’s longstanding support for right-wing Islamist organizations and terrorist groups as a counterweight to left nationalist and socialist influence in the Arab and Islamic world. Jointly, the US and Saudi Arabia continue to fund and arm such forces in their drive for regime-change in Syria.

Both speeches were laced with flowery tributes to Islamic culture. Trump noted in particular how impressed he was with the “splendor” of Saudi Arabia and the “grandeur” of the palace in which the so-called Arab Islamic American Summit had been convened.

What separated the two addresses were the different shifts in strategy by Washington. While Obama sought to repair the damage done by the Bush administration’s criminal war in Iraq by offering a new face for US imperialism, Trump traveled to Saudi Arabia to make clear his administration’s break with his predecessor’s policy of seeking a rapprochement with Iran based on the 2015 nuclear deal. He adopted an openly confrontational stance toward Tehran.

“Above all, America seeks peace--not war,” Trump proclaimed, in what stood out as the most blatant of the many lies in his brief address. The reality is that US wars in the region have killed millions over the past decade-and-a-half. And the thrust of the US president’s visit to Saudi Arabia, his first stop in a nine-day foreign tour, is the preparation for new and even bloodier conflicts.

This was made plain by the principal agreements forged between Trump and the Saudi monarchy, which included a $110 billion arms deal that incorporates the option to purchase $350 billion worth of weapons over the next 10 years.

The arms agreement “supports the long-term security of Saudi Arabia and the entire Gulf region,” Secretary of State Rex Tillerson, the former ExxonMobil CEO, told reporters in Riyadh, “in particular in the face of the malign Iranian influence and Iranian-related threats which exist on Saudi Arabia’s borders on all sides.”

In his speech, Trump painted Iran as the principal state sponsor of terrorism, accusing Tehran of providing terrorists with “safe harbor, financial backing, and the social standing needed for recruitment,” and fueling “the fires of sectarian conflict and terror,” all charges that could be leveled, with justification, against his Saudi hosts.

He portrayed the US cruise missile attack on Syria last month--followed just last week by the US bombing of a pro-government militia in the southeastern part of the country--as part of a wider struggle against Iranian influence. He went on to call upon “all nations of conscience” to “isolate Iran, deny it funding for terrorism and pray for the day when the Iranian people have the just and righteous government they deserve.” That he was speaking in Saudi Arabia, a brutally repressive absolute monarchy, just two days after more than 70 percent of Iranian voters participated in a sharply contested election, did nothing to blunt Trump’s call for regime-change.

He specifically praised Saudi Arabia and its allies for having “taken strong action against Houthi militants in Yemen.” The near-genocidal Saudi war has killed some 12,000 Yemenis, while destroying basic infrastructure in the Arab world’s poorest country, leaving over 7 million people on the brink of starvation and unleashing a cholera epidemic that threatens a massive death toll.

In March, US Defense Secretary James “Mad Dog” Mattis issued a memo calling for stepped-up US support for this criminal war, in which the Pentagon is already supplying intelligence and logistical backing to the Saudi bombing campaign.

Part of the weapons deal signed by Trump involves the shipment of precision-guided munitions that had been cut off in a highly limited gesture of disapproval of Saudi tactics in Yemen by the Obama administration, which itself concluded over $100 billion worth of weapons deals with Riyadh. Also included in the new deal are tanks, artillery, helicopters and other weaponry that can be directly funneled into the slaughter in Yemen.

In addition to his speech and the signing of arms and investment deals, Trump participated in a meeting of the Gulf Cooperation Council, the Saudi-led coalition of Gulf oil sheikdoms. Trump administration officials have raised the objective of using the GCC as the foundation of a Sunni Arab version of NATO directed at military confrontation with Iran.

Beyond the drive to militarily confront Iran, a principal regional rival of US imperialism in the Middle East, and the huge profits that Saudi arms purchases reap for the US military industrial complex, there are broader strategic considerations in the US turn toward a closer alliance with Riyadh.

Some of these issues were outlined on the eve of Trump’s trip in a piece published by the influential Washington think tank the Center for Strategic and International Studies and authored by Anthony Cordesman, a longtime Pentagon adviser. First among them is, according to Cordesman, “the continued level of US dependence on Saudi help in securing the stable flow of Gulf oil.”

While US imports from the Gulf have fallen sharply over the past quarter-century, Cordesman cites “indirect dependence” in terms of the impact a disruption in oil exports would have on global energy prices and the world capitalist economy. In particular, he points to the dependence of Asian economies on Gulf petroleum exports.

If the United States failed in “providing power projection forces and arms” to the region, he writes, its principal global rival, China, might fill the void. “China may not yet be ready to try to assume the role, but the entire South China Sea crisis would pale to near insignificance if China became the de facto guarantor of Gulf stability.”

Cordesman continues: “The real-world nature of US influence and power in the Pacific would be cut massively, China’s leverage over other major Asian economies like Japan and South Korea would be sharply increased, and the potential rise in tension between China and India--and cut in India’s relative position--would have a massive impact on the balance of power in South Asia and the Indian Ocean.”

In other words, the turn toward closer relations with Saudi Arabia and the related Gulf oil sheikdoms is bound up with US imperialism’s mounting conflict with China, which it has identified as the principal challenge to the drive for American global hegemony. Washington is determined to dominate Asia, including China, by maintaining the military power to choke off the region’s energy imports.

The fact that the sclerotic House of Saud, one of the world’s last absolute monarchies, has become a lynchpin of Washington’s imperialist strategy, not only in the Middle East but globally, is a measure of the crisis of American and world capitalism.

Oil revenues, which account for fully 90 percent of the kingdom’s export earnings, have been cut nearly in half since 2014. Last month, the government was forced to reverse itself on austerity measures that hit the military and public employees over fear that declining living standards and rising unemployment are creating the conditions for social revolt.

In the predominantly Shia Eastern Province, the center of the kingdom’s oil production, security forces laid siege to the town of Awamiyah, a center of resistance to the regime, during the week preceding Trump’s visit. Combined with the failure of the Saudi bid to topple the Assad regime in Syria by supporting Al Qaeda-linked militias and the regime’s inability to retake Yemen from the Houthi rebels, the deepening domestic crisis is creating the conditions for revolutionary upheavals against Washington’s principal ally in the Arab world.

This article first appeared on World Socialist Web Site (WSWS) on 22 May 2017, and was republished with permission.

Wordt Noord-Korea Trump’s gevaarlijkste blunder?

Donald Trump kan nog bitter weinig op zijn palmares schrijven. Hij komt niet over als een rationeel leider, en toont een opvallend gebrek aan dossierkennis. Trump’s presidentschap lijkt te mislukken. Dat geldt voor zijn binnenlands én buitenlands beleid. De crisis met Noord-Korea wordt zijn achilleshiel.

Trump ontpopt zich als een klassieke Republikein. In plaats van zijn beloftes aan de “vergeten Amerikanen” in uitvoering te brengen kondigt hij een belastinghervorming aan die de rijken bevoordeelt. Hij verleent steun aan een nieuw gezondheidszorgstelsel dat 24 miljoen Amerikanen buiten de boot laat vallen. Hij maakt geen werk van de beloofde biljoenen investeringen in infrastructuur, maar blijft wel hameren op zijn “prachtige” muur langs de grens met Mexico. Zijn verschillende pogingen om Moslims de toegang tot Amerika te ontzeggen faalden. En zijn verbale druk op Amerikaanse ondernemingen om komaf te maken met het exporteren van jobs is meer schijn dan echt gemeend.

In zijn buitenlands beleid breekt Trump met zijn belofte om komaf te maken met de confrontatie met “ongehoorzame” landen, en met de eindeloze Amerikaanse oorlogen. Hij gaf zich gewonnen in de harde en aanhoudende Rusland-hetze van de media en heeft zich zonder verpinken neergelegd bij het gedachtengoed van de neoconservatieven. Dat uit zich in de hondse houding ten opzichte van Israël en Saoedi-Arabië. Die landen schilderen Iran af als de belangrijkste aanstichter van terrorisme, en Trump en zijn team nemen die valse boodschap over. Binnen de regering-Trump gaan er zelfs stemmen op om het nucleaire akkoord met Iran op te zeggen, niet omdat Iran kernwapens ontwikkelt, maar vanwege de nieuwe macht van Iran in het Midden-Oosten na de mislukte Amerikaanse oorlogen.

Trump en zijn team leggen ijskoud de schuld van alle ellende in het Midden-Oosten bij Iran, en laten Israël, Saoedi-Arabië en Amerika zelf vrijuitgaan. Geen woord over de aanstichters van deze ellende: president George W. Bush en de neoconservatieve kliek die - met Israelische steun - besloten tot de rampzalige invasie van Irak, president Barack Obama en buitenlandminister Hillary Clinton die hamerden op regime change in Libië en Syrië, en Saoedi-Arabië en de Golfstaten die instonden voor de bewapening en financiering van Al Qaida, IS en andere Soennitische terreurgroepen. En tenslotte Israël, dat al tientallen jaren de inheemse Palestijnse bevolking terroriseert, buurland Libanon binnenvalt en de Syrische Golanhoogte wederrechtelijk bezet houdt.

Iran draagt juist bij aan het bestrijden van IS en Al Qaida in Irak en Syrië. Maar deze terreurgroepen zijn de instrumenten van Saoedi-Arabië en de Golfstaten om hun doelstellingen in het Midden-Oosten te realiseren. Dus is Iran de zondebok. En ook Rusland, dat Syrië militair steunt. Onder zware druk van beide politieke partijen, het Pentagon en de inlichtingendiensten heeft Trump zijn plan ingetrokken om de relaties met Rusland te verbeteren. Hij voerde de druk juist op. Zo stationeerde hij NAVO-troepen in de Baltische landen, onmiddellijk langs de grens met atoommacht Rusland, en komen NAVO-gevechtsvliegtuigen bij herhaling dicht bij een treffen met Russische straaljagers. En hij vuurde 59 Tomahawk-raketten af op Syrië om door het politieke establishment voor vol te worden aangezien.

Die aanval maakte hij bekend tijdens het staatsbezoek van de Chinese president Xi Jinping, met als boodschap dat hij even “doortastend” kon optreden in Noord-Korea. De manier waarop hij hierover de media informeert zegt veel over zijn karakter: “Ik zei de president: we hebben juist 59 raketten afgevuurd, die wonderbaarlijk, van op honderden kilometer, allemaal doel hebben getroffen. En Xi keek op zijn neus.” Maar over wat er werkelijk gebeurde hoort men Trump niet. Een aantal raketten zwaaiden af en maakten in een nabijgelegen dorp tien burgerslachtoffers. Hoewel Trump bezwoer dat Xi akkoord was met de aanval ligt het meer voor de hand dat Xi in het maniakale gedrag van Trump een bevestiging zag van de gevaarlijke leeghoofdigheid die veel van zijn critici in hem zien.

De manier waarop Trump communiceert over Noord-Korea bevestigt niet enkel zijn leeghoofdigheid, maar ook roekeloosheid. “Noord-Korea moet zijn kernwapens en raketten opgeven. Er is absoluut kans op een heel groot conflict. Ik zie liever een diplomatieke oplossing, maar dat zal heel moeilijk worden. Xi Jinping doet zijn uiterste best om Noord-Korea in het gareel te krijgen want die wil geen dood en verderf zien.” Intussen heeft het Witte Huis de vroegere president Jimmy Carter met klem gevraagd niet met de Noord Koreanen te gaan praten. “Dat kan het Amerikaanse beleid enkel bemoeilijken. Carter heeft er eerder al eens voor gezorgd dat een Amerikaanse regering van koers moest veranderen. Dat was in 1994 toen Bill Clinton een militaire aanval op Noord-Korea overwoog.”

Bereidt Trump de publieke opinie voor op een militaire confrontatie met Noord-Korea, of wil hij echt onderhandelen? Buitenlandminister Rex Tillerson zegt dat er kan worden onderhandeld, mits voorafgaandelijk akkoord over de agenda. Een kernwapenvrij Koreaans schiereiland moet het doel zijn. Tillerson mag dan begrip tonen voor de behoefte van de Noord-Koreanen om afdoende afschrikking te hebben voor akties gericht op regime change en hereniging met Zuid-Korea, de Amerikaanse geloofwaardigheid is gering. Een ieder kent het Amerikaanse optreden in Afghanistan, Irak, Syrië en Libië, landen die geen nucleaire afschrikking hadden, of hun kernwapenprogramma onder Amerikaanse druk hadden opgegeven.

Amerika zal uit een ander vaatje moeten tappen. Als het Noord-Korea in het gareel wil krijgen zal de VS moeten stoppen met de aanhoudende provocaties. Tientallen Amerikaanse, Zuid-Koreaanse en Japanse oorlogsschepen voeren omvangrijke oefeningen uit in de onmiddellijke omgeving van het Koreaanse schiereiland. Video’s tonen grootschalige landmachtoefeningen met scherpe munitie vlak bij de gedemilitariseerde zone. Wie gelooft nog in de defensieve aard van die oefeningen, nu die passen in een agressief operationeel plan, OPLAN 5015, dat voorziet in preëmptieve aanvallen op Noord-Korea en acties om de leiders om te brengen?

Trump houdt niet van lezen. Hij kijkt liever naar de actualiteitenprogramma’s. Buitenlandse Zaken is nog niet op sterkte. Het probleem is dat de regering-Trump zich niet verdiept in de voorgeschiedenis. Maar dat geldt ook voor vorige Amerikaanse regeringen. Ambassadeurs zijn geen geschoolde diplomaten, maar mensen die iets in bedrijfsleven of organisatiewereld hebben gepresteerd, en vooral de zittende president in zijn campagne (financieel) hebben gesteund. Het verhaal dat men alles heeft geprobeerd en wel met geweld moet optreden klopt gewoon niet. In 1994 bracht Bill Clinton een Kaderakkoord met Noord-Korea tot stand: Noord-Korea zou zijn kernwapenplannen opgeven, de VS zou vijandige acties verminderen. Dat werkte min of meer, tot het aantreden in 2001 van George W. Bush. Die maakte Noord-Korea tot deel van de “As van het Kwaad” en stelde sancties in. Dus hervatte Noord-Korea zijn kernwapenprogramma.

In 2005 kwam er dan een heel verstandig, nieuw, voorstel op tafel. Noord-Korea was bereid zijn kernwapenprogramma te stoppen. In ruil vroeg men een niet-aanvalsverdrag: geen Amerikaanse oorlogsretoriek, geen sancties, en een akkoord over de productie van laag-verrijkt uranium voor medische en andere doeleinden. Bush verwees dat voorstel onmiddellijk naar de vuilbak en stelde harde sancties in. Die waren erop gericht om Noord-Koreaanse financiële transacties met de buitenwereld onmogelijk te maken. De reactie laat zich raden: Noord-Korea pakte zijn kernwapenprogramma weer op.

Dat Noord-Korea kernwapens nodig heeft als afschrikking is voor een ieder duidelijk. En ook vandaag ligt er een voorstel op tafel: Noord-Korea stopt zijn kernwapenprogramma, in ruil voor stopzetting van dreigende Amerikaanse militaire oefeningen tezamen met Zuid-Korea direct aan de Noord-Koreaanse grens. Dat lijkt toch geen onredelijk voorstel. Toch werd het gewoon van tafel geveegd. En ook Obama deed dat. Eenvoudige stappen kunnen de kans op een zeer ernstige crisis verkleinen. Gebruikt de VS geweld tegen Noord-Korea, dan wordt volgens militaire bronnen de stad Seoel per direct van de kaart geveegd door de omvangrijke Noord-Koreaanse artillerie. En wat staat er dan nog te gebeuren? Vergelijk zo’n scenario met het voorstel voor een diplomatieke oplossing. Blijkbaar vreest wereldmacht Amerika voor gezichtsverlies.

En laat ons niet vergeten dat Noord-Korea een olifantengeheugen heeft. Het land werd praktisch vernietigd in de intensiefste bombardementen van de geschiedenis. Men moet er eens de officiële Amerikaanse Luchtmachtannalen op naslaan. Noord-Korea was compleet platgebombardeerd. Geen enkel doelwit stond nog overeind. Dus moesten ook nog de dijken worden aangevallen. Een pure oorlogsmisdaad. En de Amerikanen waren daar nog trots op ook: “het water vernietigt de oogst, dat zal ze afmaken.” Dat hebben de Noord-Koreanen allemaal mogen meemaken. Begrijpen we nu dat Amerikaanse B-52 bommenwerpers aan hun grenzen die met kernwapens kunnen worden uitgerust voor hen geen lachertje zijn?

De geschiedenis leert dat diplomatiek overleg tot stappen in de goede richting hebben geleid, sancties en hard optreden contraproductief waren en er vandaag opties op tafel liggen die kunnen worden opgevolgd. Is Trump verstandig genoeg om die weg te bewandelen? Het heeft er alle schijn van dat ook hij niet leert uit het verleden. Het wapengekletter in de Koreaanse wateren en bij de gedemilitariseerde zone is te hevig geweest. Buigt Noord-Korea niet en gaat het onverstoord door met zijn kernwapen- en rakettenprogramma, dan ligt oorlog in het verschiet. China zal Noord-Korea niet eenvoudig tot de orde kunnen roepen, China voelt zich immers evenzeer bedreigd door het THAAD raketafweersysteem, waartegen mensen in Zuid-Korea ook steeds meer protesteren.

De crisis rond Noord-Korea herinnert aan de Cubacrisis van 1962, toen de wereld vlak voor een kernoorlog stond. Die crisis kon worden opgelost door geheim overleg tussen rationeel denkende leiders in Amerika en de Sovjet-Unie. Vandaag kennen we in China en Rusland even rationeel denkende leiders, maar dat kan van wereldmacht Amerika niet worden gezegd. Het wordt spannend.

Pentagon prepares for bigger, bloodier war in Iraq and Syria

Syrian opposition asks US-led coalition to halt attacks on Isil after dozens of civilian deaths. “(Syria) condemns, with the strongest terms,

the two bloody massacres perpetrated by the French and US warplanes and those affiliated to the so-called international coalition

which send their missiles and bombs to the civilians instead of directing them to the terrorist gangs,” it said in a letter sent to the

United Nations this week, according to state news agency SANA.

By Bill Van Auken

The Pentagon has prepared recommendations to be submitted to President Donald Trump at the beginning of next week for a major escalation of the US military intervention in Iraq and Syria.

According to unnamed US officials cited Friday by the Wall Street Journal, the proposal is expected to include “sending additional troops to Iraq and Syria” and “loosening battlefield restrictions” to “ease rules designed to minimize civilian casualties.”

The new battle plans stem from an executive order signed by Trump on January 28 giving the Pentagon 30 days to a deliver a “preliminary draft of the Plan to defeat ISIS [Islamic State] in Iraq and Syria.”

According to independent estimates, as many as 8,000 civilians have already died in air strikes carried out by US and allied warplanes against targets in both Syria and Iraq, even as the Pentagon routinely denies the vast majority of reported deaths of unarmed men, women and children resulting from US bombings. The new policy to be rolled out next week, which the Journal reports is aimed at “increasing the number and rate of operations,” will inevitably entail a horrific intensification of this bloodletting.

Speaking before the Center for 21st Century Security and Intelligence at the Brookings Institution in Washington on Thursday, the chairman of Joint Chiefs of Staff, Marine General Joseph Dunford, said that the Pentagon would be presenting Trump with a “political-military plan” to deal not only with ISIS in Iraq and Syria, but to “advance our long-term interests in the region.”

Referring to the intense contradictions besetting the US intervention in the region, which has relied on the use of Kurdish militias as proxy ground troops in Syria, even as Washington’s NATO ally, Turkey, has intervened to militarily counter their influence, Dunford insisted that Washington “can’t be paralyzed by tough choices.”

Pointing to the regional scope of the planned US military escalation, Dunford echoed earlier bellicose rhetoric from the administration against Iran, listing it alongside Russia, China, North Korea and “transnational violent extremism” as the major targets of the US military.

The US military commander stated that “the major export of Iran is actually malign influence across the region.” He said that the US military buildup against Iran was designed to “make sure we have freedom of navigation through the Straits of Hormuz, and that we deter conflict and crisis in the region, and that we advance our interest to include our interest in dealing with violent extremism of all forms.” All of these alleged aims are pretexts for continuous US provocations aimed at countering Iran’s regional influence and furthering the drive for US hegemony in the Middle East.

In relation to Iraq, Dunford signaled US intentions to maintain a US military occupation long after the campaign against ISIS is completed. He referred to a “dialog about a long-term commitment to grow the capacity, maintain the capacity of the Iraqi security forces,” adding that Iraq’s Prime Minister Haider Abadi had spoken of “the international community continuing to support defense capacity building.”

Dunford’s comments echoed those of Secretary of Defense James “Mad Dog” Mattis during a trip earlier this week to Baghdad. While disavowing Trump’s crude comments last month—“We’re not in Iraq to seize anybody’s oil,” Mattis said—he also suggested that plans are being developed for a permanent US military presence in the country.

“The Iraqi people, the Iraqi military and the Iraqi political leadership recognizes what they’re up against and the value of the coalition and the partnership in particular with the United States,” Mattis told reporters Monday. “I imagine we’ll be in this fight for a while and we’ll stand by each other.”

Currently, Washington has more than 5,000 US troops in Iraq and another 500 Special Forces troops operating inside Syria. These forces are backed by tens of thousands of military contractors as well as other military units that are rotated in and out of the region. The plan to be presented next week will likely involve the deployment of thousands more US combat forces.

Trump has repeatedly indicated his support for establishing “safe zones” in Syria, an intervention that would require large numbers of US soldiers backed by air power to seize and control swathes of Syrian territory. It would also entail threats of military confrontation with Russian warplanes operating in support of the Syrian government.

As the Pentagon prepares its plans for military escalation in the region, US ground forces have reportedly entered Mosul, operating on the front lines with Iraqi forces in the bloody offensive to retake Iraq’s second-largest city from ISIS. American Special Forces “advisers” joined Iraqi troops Thursday in the first incursion into western Mosul, with the retaking of the Mosul International Airport as well as a nearby military base. The operation was conducted with close air support from US warplanes.

The airport and the base, located in the southern part of western Mosul, are to be used as the launching pad for a major assault into the most densely populated area of the city, where an estimated three quarters of a million civilians are trapped with no means of escape.

The International Rescue Committee warned that this stage of the offensive would represent the “most dangerous phase” for civilians.

“This will be a terrifying moment for the 750,000 people still in the west of the city, and there is a real danger that the battle will be raging around them for weeks and possibly months to come,” said Jason Kajer, the Iraq acting country director for the humanitarian group.

Referring to the increasingly desperate plight of civilians in western Mosul, the International Committee of the Red Cross’s field coordinator in Erbil, Dany Merhy, said: “Supply routes have been cut from that side of the city and people have been facing shortages of food, water, fuel and medicine. We can only imagine the state people will be in.”

As in previous US-backed offensives against Fallujah and Ramadi, Mosul faces the prospect of being reduced to rubble. It is in this city where the proposed changes in the “rules of engagement” will find their first expression in the elevated slaughter of Iraqi civilians.

This article first appeared on World Socialist Web Site (WSWS) on 25 February 2017, and was republished with permission.

Het mislukte presidentschap van Barack Obama

Barack Obama takes one last look in the mirror, backstage before going out to take oath of office, Jan. 20, 2009.

(Official White House photo by Pete Souza)

Howard Zinn zag in 2010, een jaar na Obama’s aantreden, geen enkel hoogtepunt en voorzag een middelmatig en daarmee gevaarlijk presidentschap. Het oordeel van Eric Zuesse aan het eind van de rit is niet mis: Obama is een mislukte president.

Bij zijn aantreden in 2009 werd Barack Obama wel heel uitbundig verwelkomd. Zijn campagne draaide om hoop. Gerechtigheid, onkreukbaarheid, gelijkheid, vrede, geluk en voorspoed, zaken waarop je kon rekenen met zo’n intelligente, goed opgeleide, achtenswaardige man. Zijn eerste wapenfeiten maakten indruk: Obamacare, de afrekening met Osama bin Laden, opkuis van de federale bureaucratie. Maar na de recente stormachtige politieke ontwikkelingen in de VS moeten we de realiteit onder ogen zien. Hoop en verandering zijn geweken voor frustratie en zorg. Obamacare staat op losse schroeven, en de talloze executive orders en ondertekende wetgeving lijken gedoemd om te worden herroepen.

De befaamde Amerikaanse historicus Howard Zinn had op 17 november 2008 al zijn bedenkingen bij de toen nog president-elect. Die moest voor Zinn direct na zijn aantreden zijn dan nog maximale politieke kapitaal investeren in fundamenteel nieuw beleid: troepen terug uit Irak en Afghanistan, geen aanvalsoorlogen meer, afstand van de Bush-doctrine en de Carter-doctrine, en komaf met de overzeese militaire basissen. Uitroeping van Amerika als vredelievende mogendheid die niet langer doelwit is van terrorisme en zelf ook geen terrorisme uitoefent. Inkrimping van het militaire apparaat en het defensiebudget tot het minimum en jobcreatie voor jonge mensen in plaats van hen voor het leger te recruteren.

Ruim een jaar later evalueerde Zinn het eerste jaar van de regering-Obama: “Ik zie geen enkel hoogtepunt in zijn optreden en beleid. Ik denk dat de mensen verblind zijn door zijn retoriek. Obama wordt een middelmatige president, en in onze tijd betekent dat een gevaarlijke president.” Die evaluatie dateert van een week voor zijn overlijden, zodat Zinn vandaag geen eindoordeel kan geven over het presidentschap van Barack Obama. Dat deed de eveneens Amerikaanse historicus Eric Zuesse recent wel. En diens oordeel is niet mis: Obama is een mislukte president.

Op het vlak van jobcreatie: 94% van alle nieuwe jobs zijn gedwongen parttime. De armoede steeg in 94% van de kiesdistricten. Honderdduizenden doden en miljoenen ontheemden door bombardementen in opdracht van Obama of diens bondgenoten. De verwoesting van Irak en Afghanistan door George W. Bush kreeg een vervolg met de vernietiging van Libië door Obama en Sarkozy, en van Syrië door Obama, Saud, Thani en Erdogan. Tienduizenden jihadisten werden bewapend en naar Syrië gestuurd om de regering-Assad omver te werpen. Volop steun aan de barbaarse junta in Honduras waar het moordcijfer met 50% steeg en daarmee tot het hoogste ter wereld.

Per saldo heeft de regering Obama veel meer ellende aangericht buiten de VS dan in eigen land, aldus Zuesse. Dat heeft Hillary Clinton niet veel stemmen gekost, Amerikaanse kiezers weten weinig over wat er zich in het buitenland afspeelt. Trump legde in zijn campagne wel de nadruk op de ‘illegale immigranten’, maar zweeg over het feit dat die mensen de hel die de VS in hun land had aangericht wel moesten ontvluchten, niet enkel in Honduras, maar ook in Guatemala en El Salvador. Coups en door de VS getrainde doodseskaders, dat was steevast de aanpak. Om maar niet te spreken over de vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten waar Europa mee moet afrekenen.

Obama is niet mislukt omdat hij te weinig conservatief of ‘Christelijk’ was, maar omdat hij te weinig progressief was en in veel opzichten veel conservatiever dan zijn dubbelhartige verkiezingsretoriek beloofde. Een uitzonderlijk getalenteerd leugenaar, die daarmee ook fenomenaal succes had. Obama werd dan gedwarsboomd door het Congres, maar zijn falen komt toch op zijn conto. Kwalijke zaken als de mislukte TTP, TTIP en TISA handelsverdragen, de moord op Gaddafi en de coup in 2014 in Oekraïne stonden prominent op zijn agenda. Een conservatieve, reactionaire agenda, die meer rekening hield met de belangen van de honderden CEO’s van multinationals dan van de Amerikaanse bevolking die de president geacht wordt te dienen.

De regering-Obama scoorde een absoluut dieptepunt op het vlak van vervolging van witte-boorden-criminaliteit. Frauderende bankiers werden niet vervolgd. Landen als Oekraïne en Rusland worden afgeschilderd als corrupt, maar de corruptie in eigen land wordt onder de mat geveegd. De Amerikanen hebben het vandaag dan beter dan aan het eind van de regering-Bush, maar niet dan voor de crisis van 2007/2008. De economische opleving onder Obama was de zwakste sinds de 2^e Wereldoorlog. De schuld van de Amerikaanse federale overheid verdubbelde. Hoewel na een economische crisis de economische ongelijkheid normaal afneemt bleef die onder Obama onveranderd hoog. Tot daar het harde oordeel van Zuesse.

Maar ook anderen zien Obama als de grote verliezer, zeker op het wereldtoneel. De impasse in Oekraïne, de steun aan jihadistisch terrorisme met de afslachting van meer dan een half miljoen mensen in Syrië en Irak tot gevolg, de electorale steun aan Hillary Clinton die mede aan de basis lag van het succes van de als clown afgeschilderde Donald Trump, het verlies aan geloofwaardigheid door de mislukte poging om het hacken van Amerikaanse servers in de schoenen van Rusland te schuiven, de kwaadaardige poging om Iran met blijvende sancties te verzwakken ondanks het bereikte diplomatieke akkoord, de steun aan Saoedi-Arabië in de bloedige oorlog tegen het Jemenitische volk, het gebrek aan ruggengraat in het Israel-Palestina conflict, de infrastructurele, sociale, politieke en rassencrisis in het binnenland.

En nu doet dus Donald Trump zijn intrede in het Witte Huis. Diens overwinning wordt door de Amerikaanse mainstream media toegeschreven aan Russische hackers die zich in opdracht van Poetin zouden hebben gemengd in de Amerikaanse democratie, een beschuldiging die Rusland als “belachelijk” van de hand heeft gewezen, net als Trump. Zo ver is het dus gekomen onder Obama. Men weigert de realiteit van het politieke en sociale binnenlandse verval onder ogen te zien en wijst met het beschuldigende vingertje naar een buitenlandse mogendheid. Maar die boodschap komt niet over. Het sentiment onder de burgers wijst op afkeer van de politieke elite in Washington en de media die worden gezien als onderdeel van een corrupt systeem.

Het is dezelfde afkeer die we ook elders in het Westen tegenkomen. Mensen zijn de elitaire overheden beu die falend soberheidsbeleid voeren, een nieuwe Koude Oorlog tegen Rusland ontketenen, de NAVO op basis van valse Russofobie opblazen tot ongekende proporties en slaafs het Amerikaanse imperialisme volgen.

De wereld die Obama achterlaat kenmerkt zich door Westers beleid, internationale instellingen en klassieke media in verval. Hoe meer de schuld bij “tegenstanders” als Rusland, China, Iran en Noord-Korea wordt gelegd, hoe meer de mensen in opstand komen tegen hun leiders. En dat is geen goed vooruitzicht.