Van 2018 naar 2019: de belangrijkste geopolitieke trends (2)

Bij de overgang van 2018 naar 2019 past een overzicht van de belangrijkste geopolitieke trends in de wereld. In een reeks van vijf artikelen die we in kort tijdsbestek onder deze headline publiceren geven we per issue een beknopt overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen, inclusief hoe we die dit jaar zien ontwikkelen. Vandaag het tweede deel:

Deel 2 - Hoe de verdwaasde Uncle Sam naar de onvermijdelijke uitgang strompelt

Washington in verwarring

De regering-Trump kenmerkte zich door aanhoudende interne problemen die voortvloeien uit de strijd tussen Amerikaanse bestuurselites. Het voortdurend komen en gaan van verantwoordelijken in de regering wijst op vergevorderde sleet op het Amerikaans staatsbestel. Elites leveren geen slag als alles op rolletjes loopt, zij doen dat als de regeringsmachine dreigt vast te lopen. Als een team de controle over een situatie dreigt te verliezen is het ieder voor zich, en God voor ons allen.

Amerika is vrijwel onophoudelijk in oorlog: sinds zijn stichting in 1776 maar liefst 214 van zijn 235 kalenderjaren. Het Amerikaanse leger blijkt er steeds in te slagen grote hoeveelheden mensen te doden, veelal burgers, maar te falen als het gaat om een politieke agenda door te drukken. Washington doet niet aan zelfreflectie, analyseert zijn daden niet, leert niet van zijn fouten. De Checks and Balances falen nu de Senaat en het Huis van Afgevaardigden de regering onvoldoende controleren. Enkel dankzij zijn gigantische kernwapenarsenaal kan de VS nog de schijn van grootmacht hoog houden.

De Amerikaanse handelsoorlog

De Amerikaanse handelsoorlog met bondgenoten is overwegend symbolisch en vooral bedoeld voor binnenlandse consumptie. Maar het handelsconflict met China is echt en wordt hard gespeeld. De VS ziet in China een gevaarlijke rivaal. China kan Amerikaanse technologie niet enkel commercieel maar ook militair inzetten. Denk aan artificiële intelligentie, 5G draadloos internet en cyberveiligheid, zaken die een nieuwe industriële revolutie teweegbrengen, voor economische groei in de komende decennia zorgen en bepalen welke mogendheid de wereld gaat domineren.

China moet dus geen Amerikaanse technologie in handen krijgen. Chinese smartphones en computers vormen een bedreiging voor de Amerikaanse veiligheid omdat de VS daar niet op kan spioneren. Om elk land te kunnen dikteren hoe het zich moet gedragen moet de VS spyware in IT-materiaal kunnen installeren. Denk aan het afluisteren van bondskanselier Angela Merkel om te kunnen controleren of de Duitsers wel deden wat de VS hen had bevolen.

Volgens de Amerikaanse econoom Michael Hudson gaat het niet meer om een handelsoorlog, maar om een nieuwe Koude Oorlog. De Amerikaanse eisen hebben meer te maken met monopoly rents, vergoedingen die men op grond van octrooien of auteursrechten kan opeisen, dan met eigendomsrechten. Volgens de klassieke econoom Adam Smith komt de eis tot monopoly rents neer op afpersing. Technologie moet universeel beschikbaar zijn. Wie op basis van die technologie onafhankelijk een product op de markt zet tegen de laagste kostprijs is de meest efficiënte aanbieder ter wereld en heeft het met dat product voor het zeggen.

Vreemd genoeg treffen de heffingen hoofdzakelijk Amerikaanse firma’s zoals Apple die hun producten in China maken en vervolgens exporteren naar de Amerikaanse moederfirma. Het gevolg van een Amerikaanse heffing van 25% is dat de moederfirma’s hun Chinese vestigingen 25% duurder uit zijn. De VS schiet dus voor een stuk in eigen voet. De lopende onderhandelingen zullen wel tot overeenstemming leiden. Partijen kunnen zich economisch een aanslepende handelsoorlog waarin ook de rest van de wereld in de klappen deelt niet veroorloven.

De status van de VS als supermogendheid

In de 20^e eeuw kon de VS uitgroeien tot supermogendheid. Het land ligt veilig tussen de oceanen, ver van het strijdgewoel in de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Terwijl de infrastructuur en economie van zijn belangrijkste tegenstrevers werd vernietigd bleef de VS intact zodat het land zijn gigantische industriële apparaat kon inzetten om de wereldmarkt te bevoorraden met goederen die enkel de VS produceerde. Ondanks die voorsprong vond de VS het nodig het ene na het andere weerloze land aan te pakken en te onderwerpen aan de eisen van Uncle Sam.

Met de globalisering verdween ook het grootste deel van het Amerikaanse industriële apparaat. Maar dankzij de Neocons bleef de VS verwikkeld in conflicten met de meeste landen die er maar toe doen. De bizarre kamikaze-onderwerping van de VS aan Israel heeft er nu toe geleid dat de VS zijn invloed in het olierijke Midden-Oosten aan het verliezen is. Door te pogen Rusland en China onder het juk te krijgen zijn de Neocons erin geslaagd opkomende wereldmachten in elkaars armen te drijven. Zo isoleerde de VS zich ook van het Chinese Belt and Road Initiative gericht op Euraziatische landen.

De vooruitzichten voor de VS zijn niet rooskleurig. Tenzij het land het roer omgooit en afstapt van de heilloze russofobie is een militaire confrontatie onvermijdelijk. De NAVO heeft Rusland maximaal teruggedrongen. Reken erop dat Rusland stevig terugslaat als het tegen alle afspraken in in Syrië wordt aangevallen. Bij één bijna-incident waren gevechtsklare Russiche MiG-31K’s, uitgerust met Kinzhal raketten, al opgestegen. Hoe meer van dit soort bijna-incidenten niet escaleren, hoe meer de Neocons zullen proberen een zwaarder incident uit te lokken. Het credo blijft: ‘Assad must go’.

Vandaag is Israel de laatste openlijk racistische staat ter wereld. De Israelische leiders zijn boosaardig, immoreel en gestoord, daar zijn de meeste waarnemers het wel over eens. Maar de Israeli’s zijn ook buitengewoon roekeloos. Zij kunnen zich dat veroorloven omdat zij elke Amerikaanse politicus in hun zak hebben. Wat zij ook uithalen, de VS zal ze altijd hun wandaden toedekken, denk aan de Israelische aanval op de USS Liberty. In zo’n omgekeerde wereld is de VS niet echt een supermogendheid, zelfs niet soeverein. Van buitenlandse inmenging gesproken.

In Latijns Amerika is de VS er steeds in geslaagd niet-volgzame politieke leiders omver te werpen, maar niet om van deze landen duurzaam welvarende staten te maken. Verbazend genoeg is het de VS niet gelukt om Venezuela aan zich te onderwerpen. De regering-Maduro, die had af te rekenen met forse ondermijnende activiteiten van de VS en ook eigen fouten, doet zijn uiterste best om van koers te veranderen en Venezuela soeverein en onafhankelijk van Amerika te houden. Amerika mag dan veel Latijns Amerikaanse leiders aan zich gebonden hebben, de grote meerderheid van de bevolking moet niets hebben van de Yankees.

In Azië biedt China elke Amerikaanse “kolonie” een alternatieve toekomst, een optie die steeds interessanter wordt nu het Chinese succesvolle Wirtschaftswunder exponentieel aan macht wint. Blijkbaar verliest de gebruikelijke mix van arrogantie, overmoed en onkunde die de Angelsaksische landen toelieten Azië te overheersen aan macht, en is Azië toe aan alternatieven. De VS heeft tegen de groeiende Chinese invloed in Azië niets fundamenteels in te brengen, tenzij militair, maar dan met gigantische risico’s.

Per saldo slaagt de VS er niet meer in duurzaam zijn wil op te leggen aan landen die traditioneel te boek stonden als bondgenoten. Nu Duitsland blijkbaar het NordStream2-project met Rusland ondanks alle Amerikaanse tegenwerking en dreigementen doorzet zien we voor het eerst niet enkel hoe een EU-leider een Amerikaanse president laten aanvoelen dat hij kan ophoepelen, maar ook dat de VS duidelijk niet meer in staat is partnerlanden interessante projecten voor te leggen. Make America Great Again mag dan een deel van het Amerikaanse electoraat aanspreken, het heeft de rest van de wereld niets te bieden.

Naar een nieuwe wereldorde?

In een recente voordracht in Brussel zette de Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo uiteen hoe zijn regering de nieuwe wereldorde ziet. In essentie: “Onze soevereiniteit herbevestigen en de liberale internationale orde hervormen. Onze vrienden moeten ons helpen en ook hun soevereiniteit laten gelden.” Voor niet-bevriende landen geldt: “Landen moeten getrouw hun verplichtingen jegens hun burgers nakomen en bekijken of de huidige internationale orde optimaal ten goede komt aan de bevolking. Is dat niet het geval, dan moeten wij zien hoe we dat kunnen rechtzetten”.

De VS zou dus de plicht hebben in te grijpen in landen wier buitenlands en binnenlands beleid hem niet aanstaat. De VS en zijn “vrienden” zijn dus soeverein, landen die voor de VS buizen zijn niet soeverein. De arrogante houding waarin de VS de grote geopolitieke baas is en tegelijk de rol van rechter en strafuitvoerder speelt is niet nieuw. Bush Sr. zei in zijn State of the Union van 1991 al (vrij vertaald):

Dit is aanleiding om de uitgestippelde nieuwe wereldorde te realiseren, waar bruutheid niet loont en agressie stuit op collectief verzet. Een wereldbeeld waarin de VS een groot aandeel in het leiderschap heeft. Enkel de VS heeft de morele status en de middelen om dit waar te maken. Wij als enige natie ter wereld kunnen deze vredeskrachten mobiliseren.

Geen woord over de veiligheid van de VS zelf of het welzijn en voorspoed van zijn bevolking. Alles draait om Amerikaans leiderschap dat automatisch zou leiden tot vrede, veiligheid, vrijheid en de rechtsstaat. Het jargon klinkt mooi, maar is hol. Denk maar hoe het er in de NAVO aan toegaat. Er wordt democratisch overlegd, tot de VS beslist. NAVO-bondgenoten hebben minder te vertellen dan de leden van het Warschaupact destijds. Het verleden leert dat voor deze club het doel de middelen heiligt, denk aan de honderdduizenden doden in de Balkan, het Midden-Oosten, Afghanistan, en de druk op Iran, Rusland en China, alles ondersteund door ‘denktanks’ en verkondigd door medeplichtige media.

Het aantreden van Trump gaf hoop op een doorbraak in het door de Neocons zo vurig aanbeden Amerikaanse interventionisme. Hij zou de banden met Rusland aanhalen en de troepen uit de brandhaarden terugtrekken. Hij had kritiek op de NAVO. Vergeet het maar. De wurggreep van het establishment, de ‘deep state’ lost niet. De “America Last Express” ratelt onverstoorbaar door, de catastrofe tegemoet.

Noord-Korea: de grote misleiding onthuld

Sinds het einde van de Koreaanse Oorlog in 1953 leeft Noord-Korea al meer dan 50 jaar in een situatie van wapenstilstand met Zuid-Korea (en de VS). Elke poging om tot een vredesverdrag te komen liep op niets uit. Sinds 2002 wordt het land door de VS gerangschikt onder de Axis of Evil, de As van het kwaad, terwijl er geen enkel bewijs bestaat dat het zich ontfermt over terroristen. Blijkbaar spint de VS garen bij het voortduren van de onzekerheid, waarmee het verhindert dat Noord-Korea zich veilig kan voelen en zich ontwikkelen.

Over het land is de laatste tijd veel te doen. Wat de mensheid wordt voorgeschoteld is meestal wars van een historische context. Zelfs de als autoriteit te boek staande Nederlands-Britse Ian Buruma doet niet meer dan een poging om “de mix van ideologisch fanatisme, boosaardige realpolitik en vervolgingswaanzin” te duiden. Nu Pyongyang zijn raketproef richting Guam heeft opgeschort mag de kans op een militair conflict dan zijn afgenomen, als we de Vlaamse professor Jonathan Holslag mogen geloven blijven de rivalen elkaar het mes op de keel zetten en blijft alles mogelijk: “een diplomatieke revolutie met een vredesakkoord als resultaat, én oorlog.”

Hoog tijd dus om een gereputeerde ervaringsdeskundige aan het woord te laten. De Canadees Christopher Black is een internationale strafrechtadvocaat die bekendheid verwierf in een aantal in de kijker lopende strafzaken rond mensenrechten en oorlogsmisdaden waaronder die in Rwanda (1994) en voormalig Joegoslavië (1990). Black staat ook bekend om zijn opiniestukken over internationaal recht, politiek en het wereldgebeuren. Van Black’s artikel North Korea: The Grand Deception Revealed van 13 maart 2017 in New Eastern Outlook volgt hieronder een samenvatting in het Nederlands.

Amerikaanse leiders uiten zich gewoonlijk voorzichtig, met name in contacten met kernmogendheden. Om geloofwaardig te blijven uit de VS enkel dreigementen die het bereid is uit te voeren. Noord-Korea heeft Trump uitgedaagd. Reageert de VS zoals Trump heeft aangekondigd, dan betekent dat een zeer gevaarlijke escalatie. Reageert de VS niet, dan betekent dat schade aan de geloofwaardigheid van Trump, en mogelijk die van de VS.

In 2003 maakte ik samen met enkele Amerikaanse collega’s een studiereis naar Noord-Korea. Dat leverde het verslag The Grand Deception Revealed op. We kozen die titel om de westerse propaganda over Noord-Korea te ontmaskeren. Het land heeft zich met succes georganiseerd, een eigen sociaaleconomisch systeem gebaseerd op socialistische principes ontwikkeld, vrij van westerse bemoeienis.

Bij een diner in Pyongyang verklaarde onze gastheer, een jurist, dat gegeven de Amerikaanse bedreiging een nucleaire afschrikking voor de DPRK essentieel is. Als de VS een vredesverdrag en een niet-aanvals-akkoord met ons sluit maakt dat de Amerikaanse bezetting van Zuid-Korea onwettig en leidt dat tot hereniging, aldus onze gastheer. We kregen dat later ook van hoge regeringsvertegenwoordigers te horen. In zo’n scenario is er geen nood aan kernwapens.

In tegenstelling tot wat westerse media beweren is het duidelijk dat de DPRK bovenal vrede wil. Men wil overgaan tot de orde van de dag, zonder de constante bedreiging van nucleaire vernietiging door de VS. Maar vernietiging is wat men onder de ogen moet zien, en dat is niet hun schuld.

We kregen in de Koreaanse Oorlog buitgemaakte Amerikaanse documenten te zien die bewijzen dat de VS in 1950 een aanval op Noord-Korea beraamde. Die aanval werd uitgevoerd door Amerikaanse en Zuid-Koreaanse troepen met hulp van Japanse legerofficieren die Korea destijds hadden bezet. De Noord-Koreaanse verdediging en tegenaanval werd vervolgens door de VS bestempeld als “agressie” die de VN moest overtuigen steun te verlenen aan wat eufemistisch een “politionele actie” werd genoemd maar in feite een aanvalsoorlog was tegen Noord-Korea. Drie jaar oorlog en 3,5 miljoen Koreaanse doden waren het gevolg, met vervolgens continue Amerikaanse bedreigingen met oorlog en vernietiging.

De steun van de VN voor een “politionele actie” in 1950 was onwettig omdat Rusland niet deelnam aan de stemming in de Veiligheidsraad. Voor een geldig besluit moeten alle leden aanwezig zijn. De Amerikanen misbruikten de Russische boycot van de Veiligheidsraad. Die boycot was erop gericht om de Chinese zetel te laten innemen door de Volksrepubliek China, niet de verslagen Kuomintang-regering.

In feite voerden de Amerikanen, gesteund door de Britten, Fransen en Kuomintang Chinezen, een soort staatsgreep in de VN uit. Die moest in afwezigheid van de Russen stemmen voor een optreden in Korea. De stemming was ongeldig. De “politionele actie” was geen vredesoperatie, noch gerechtvaardigd onder artikel VII van het VN-handvest. Dat zegt dat alle landen recht op zelfverdediging hebben tegen een gewapende aanval. En dat is waar de Noord-Koreanen mee werden geconfronteerd en op hebben gereageerd. De Amerikanen hebben zich nooit veel aangetrokken over het recht. Noord-Korea moest en zou worden veroverd als stap op weg naar een invasie van Mantsjoerijer en Siberië.

De meeste mensen in het westen hebben geen weet van de vernietiging in Korea door de Amerikanen en hun bondgenoten. Dat Pyongyang werd platgebombardeerd, burgers die het bloedbad ontvluchtten door Amerikaanse vliegtuigen werden beschoten. Volgens de New York Times werd in de eerste 20 maanden van de oorlog in Korea bijna 8.000 ton napalm gedropt. Op Korea werd door de VS meer bomtonnage gedropt dan in de Tweede Wereldoorlog op Japan. Amerikaanse troepen vermoordden niet alleen leden van de communistische partij, maar ook hun familie. In Sinchon zagen we het bewijs dat Amerikaanse soldaten 500 burgers in een greppel dwongen, hen met benzine overgoten en in brand staken.

We bezochten een schuilkelder met muren die nog steeds zwart zagen van de verbrande lichamen van 900 burgers, waaronder vrouwen en kinderen, die tijdens een Amerikaanse aanval beschutting hadden gezocht. Getuigen hadden gezien hoe Amerikaanse soldaten benzine in de luchtventilatoren van de schuilkelder goten en hen allemaal de verbrandingsdood injoegen. Zo zien Koreanen een Amerikaanse bezetting. Dit is de realiteit die ze nog steeds vrezen en nooit herhaald willen zien. Wie zal ze wat verwijten?

Zelfs tegen de achtergrond van deze geschiedenis zijn de Koreanen bereid om hun hart te openen voor hun vroegere vijanden. Majoor Kim Myong Hwan, destijds de belangrijkste onderhandelaar in Panmunjom op de DMZ-lijn, vertelde ons over het verlies van zijn familie in Sinchon, hoe zijn grootvader aan een paal werd gebonden en gemarteld, hoe zijn grootmoeder in de buik werd bajonetteerd en was laten sterven. Hij zei: “Zoals je ziet, we moeten ons verdedigen. Wij hebben niets tegen het Amerikaanse volk. Wij verzetten ons tegen de Amerikaanse vijandigheid, hun streven om de hele wereld aan zich te onderwerpen en de mensen rampspoed te bezorgen.”

De delegatie was van mening dat de VS bewust Azië instabiel houdt. Dat billijkt een grote militaire aanwezigheid, nodig om China in het gareel te houden, en nuttig in de relatie met de beide Korea’s en Japan, en als hefboom tegen China en Rusland. Gegeven de aanhoudende druk in Japan om de Amerikaanse bases in Okinawa te sluiten, blijven de militaire operaties en oefeningen in Korea een hoeksteen voor de VS om de regio te domineren.

De vraag is niet of de DPRK kernwapens heeft. Het land is daartoe wettelijk gerechtigd. De vraag is of de VS, die kernwapens heeft opgesteld op het Koreaanse schiereiland en er een THADD-raketafweersysteem installeert dat bedreigend is voor Rusland en China, bereid is om met het Noorden een vredesverdrag uit te werken. Volgens ons smacht Noord-Korea naar vrede, wil het land niet vasthouden aan kernwapens als vrede in het verschiet ligt. Maar de Amerikaanse positie blijft arrogant, agressief bedreigend en gevaarlijk.

Gegeven de Amerikaanse regime change acties, preëmptieve oorlogsdoctrines, de ontwikkeling van mini-kernwapens, en hun minachting voor het internationaal recht is het niet verwonderlijk dat de DPRK de nucleaire kaart speelt. Welke keuze hebben de Koreanen nu de VS dagelijks dreigen met een kernoorlog, en Rusland en China, mogendheden die hen tegen Amerikaanse agressie zouden moeten steunen, zich net als de VS uitspreken tegen een bewapening die als enige als afschrikking tegen een aanval kan dienen?

Wat de Russen en Chinezen beweegt is onduidelijk. Zelf hebben zij zich net als Noord-Korea voorzien van een nucleaire afschrikking tegen een Amerikaanse aanval. Blijkbaar zijn deze landen beducht om mee te worden aangevallen in geval van een Noord-Koreaanse defensieve actie tegen een Amerikaanse aanval. Daar kan men begrip voor hebben, maar tegelijk mag men verwachten dat Rusland en China het recht van Noord-Korea op zelfverdediging ondersteunen en meer druk uitoefenen op de Amerikanen om een vredesverdrag en niet-aanvals-akkoord te sluiten, en hun troepen en nucleaire bewapening terug te trekken uit het Koreaans Schiereiland.

In essentie wil Noord-Korea een niet-aanvals-akkoord en vredesverdrag met de VS. Zij willen niemand aanvallen, schaden of oorlog voeren. Maar ze hebben gezien wat er gebeurd is met Joegoslavië, Afghanistan, Irak, Libië, Syrië en talloze andere landen, en ze willen niet dat dat met hen gebeurt. Elke Amerikaanse invasie wordt met kracht verdedigd. Het land kan een lange, moeilijke strijd doorstaan.

Op een andere locatie langs de DMZ mochten we met een verrekijker de demarcatielijn tussen noord en zuid bekijken. Zo zagen we een betonnen muur aan de zuidkant, een schending van de wapenstilstandsovereenkomst. Zo'n permanente structuur is een schande voor de Koreanen die een homogeen volk zijn. Een luidspreker bleef voortdurend propaganda en muziek van de zuidkant spuien. Dit irritante lawaai gaat 22 uur per dag door.

Terwijl de mensen in de DPRK dus hopen op vrede en veiligheid dreigt de VS en zijn marionettenregime in Zuid-Korea met oorlog, houden zij de komende drie maanden de grootste militaire oefeningen ooit, met inzet van vliegdekschepen, duikboten en stealth bommenwerpers voorzien van kernwapens, gevechtsvliegtuigen en grote aantallen troepen, artillerie en pantser.

De propaganda in de media is tot een gevaarlijk niveau opgeklopt. Het Noorden wordt beschuldigd van moord op een DPRK-leider in Maleisië, zonder enig bewijs of motief aan te voeren. Het land zou chemische massavernietingswapens hebben. Alsof wij allemaal van gisteren zijn. Is het dan verwonderlijk dat de Noord-Koreanen bang zijn dat deze oorlogsoefeningen realiteit worden en dat deze “spellen” gewoon een dekmantel zijn voor een aanval?

Er valt veel te zeggen over de echte aard van de DPRK, de bevolking, het sociaaleconomisch systeem en de cultuur. Maar daar is hier geen ruimte voor. In plaats daarvan sluit ik af met de conclusies van het gezamenlijk verslag. Ik hoop dat mensen ermee instemmen, erover nadenken en mee tot vrede oproepen.

“De wereld moet het volledige verhaal horen over Korea en de rol van onze overheid die onrust en conflict aanwakkert. Het is aan advocaten, gemeenschapsgroepen, vredesactivisten en alle burgers ter wereld om te voorkomen dat de Amerikaanse regering succesvol een propagandacampagne voert die agressie tegen Noord-Korea ondersteunt. Het Amerikaanse volk wordt op grove manier misleid. Er staat te veel op het spel om opnieuw voor de gek te worden gehouden. Deze vredesdelegatie kreeg in de DVK een belangrijk deel van de waarheid te horen die essentieel is in internationale betrekkingen. Communicatie, onderhandeling die uitmondt in toezeggingen die worden nagekomen en vastberaden inzet voor vrede kan de wereld redden van een duistere nucleaire toekomst. Ervaring en waarheid kan komaf maken met de oorlogsdreiging. Onze tocht naar Noord-Korea, dit rapport en ons doorlopende project zijn daar kleine inspanningen toe.”